Halkara sanly ykdysadyýet giňişliginde we tehnologiýa neşirýatynda ýurtlaryň sanlylaşdyrma derejesini anyklaýan täze maglumatlar toplumy çap edildi. Dünýäniň tehnologiýa ägirdi Microsoft korporasiýasynyň “AI Economy Institute” merkezi tarapyndan taýýarlanan “Global AI Diffusion Q1 2026 Trends and Insights” atly resmi hasabatynyň görkezijilerine görä, Türkmenistanyň zähmet ukyply işjeň ilatynyň 6,1 göteriminiň gündelik amallarynda we professional işlerinde generatiw (dörediji) emeli aň tehnologiýalaryndan peýdalanýandygy çak edilýär.
Microsoft tarapyndan ulanylýan halkara hasaplama usulyýetine laýyklykda, bu görkeziji ýurtdaky işjeň ilatyň anonim Microsoft telemetriýasy, internete durnukly elýeterliligi we akylly enjamlary ulanmak ýörelgeleri esasynda, modelirlenen maglumatlaryň seljermesi arkaly hasaplanyp çykaryldy.
Merkezi Aziýada emeli aňyň ýaýraş görkezijileri
Microsoft-uň resmi maglumatlar binýadyna esaslansak, Türkmenistanyň we onuň goňşy sebitlerindäki emeli aňyň ýaýraş (AI Diffusion) görkezijileri hasabatda örän açyk görnüşde sanawda ýerleşdirilýär. 2026-njy ýylyň ilkinji çärýeginiň (Q1 2026) netijelerine görä sebitdäki durnuklylyk şu aşakdaky ýaly anyklandy:
- Gazagystan: 15,9 göterim görkeziji bilen sebit boýunça öňe saýlanýar (Çärýeklik üýtgeşme: +2,2%),
- Gyrgyz Respublikasy: 9,5 göterim dereje bilen durnukly ösüş grafikasynda barýar (Çärýeklik üýtgeşme: +1,3%),
- Özbegistan: 7,2 göterimlik paý bilen innowasion basgançaklary yzarlaýar (Çärýeklik üýtgeşme: +0,9%),
- Türkmenistan: 6,1 göterim görkeziji bilen hasabatda resmi orun aldy. Ýurtda 2025-nji ýylyň birinji ýarymynda (H1 2025) bu görkeziji 5,1 göterim töweregi bolan bolsa, täze çärýekde +0,5% ösüş grafikany yzarlaýar,
- Täjigistan we Owganystan: 6,1 göterim dereje bilen hasabatyň şol bir tehnologik çägini paýlaşýarlar.
Halkara liderler we ösüş depgini
Hasabatyň iň ýokary basgançaklarynda Birleşen Arap Emirlikleri (BAE) 70,1 göterim we Singapur 63,4 göterim görkezijiler bilen dünýäde emeli aňyň durmuşa ornaşma derejesi boýunça liderligi saklaýarlar.
Şeýle hem, Microsoft-uň “Fastest growing economies since June 2025” (2025-nji ýylyň iýun aýyndan bäri iň çalt ösýän ykdysadyýetler) baradaky ýörite diagrammasyna görä, Günorta Koreýa emeli aň ulanyjylarynyň paýyny +43,2% artdyryp, dünýäniň iň dinamik ýurdy boldy. Bu sanawda goňşy Türkiýe döwleti hem +30,3% ösüş depgini bilen dünýäniň iň çalt kämilleşýän ilatarynyň hataryna girdi. Dünýä boýunça emeli aňyň durmuşa ornaşma depgininiň halkara ortaça derejesi bolsa 17,8 göterim töwereginde durnuklaşdy.
Türkmenistandaky 6,1 göterimlik duralga häzirki wagtda halkara ortaça derejeden pes bolsa-da, ýurtda alnyp barylýan sanlylaşdyrma strategiýalary we aragatnaşyk üpjünçiliginiň durnukly kämilleşdirilmegi, geljekde emeli aň adaptasiýasynyň has hem çalt depginde ýokarlanmagyna ygtybarly zemin döredýär.
