Halkara kosmos we ýer ylymlary äleminde uly gyzyklanma döreden täze sanly model tanyşdyryldy. NASA-nyň Ylmy Wizualizasiýa Studiýasy (Scientific Visualization Studio) Ýer şarynyň grawitasiýa (çekim) güýjüniň paýlanyşyny we deňiz derejesiniň nähiili üýtgeýändigini görkezýän interaktiw 3D «Geoid» modelini köpçülige hödürledi. Bu tanyşdyryş sosial mediada “Ýeriň hakyky şekili” diýlip seslendirilen hem bolsa, hünärmenler bu şekiliň planetanyň fiziki görnüşi däl-de, diňe grawitasiýa kartasydugyny düşündirýärler.
Geoid näme we ol nähili işleýär?
Geoid — planetamyzyň ähli ýerinde bir meňzeş grawitasiýa potensiýalyna eýe bolan we deňiz derejesiniň ölçegi üçin esas alynýan ylmy ýüzlikdir. Ýeriň içki gatlagyndaky kütleler deň paýlanmandygy sebäpli, çekim güýji käbir bölgelerde güýçli, käbir ýerlerde bolsa gowşak bolýar.
Çekim güýjüniň tapawudy: Modelde görünýän beýiklikler we çüňňürlikler daglary ýa-da umman çukurlaryny aňlatman, diňe grawitasiýa güýjüniň özgerişini aňladýar.
10,000 эссе ulaltma: Grawitasiýa üýtgeşmeleri adaty göz bilen seredilende gaty az görünýändigi sebäpli, NASA bu 3D modeli dikligine 10,000 эссе ulaldyp taýýarlady.
Iň ýokary we iň pes noktalar: Modelde iň ýokary çekim görkezijisi Islandiýada (reformat edilýän bazadan 85 metr ýokary), iň pes görkeziji bolsa Hindistanyň günortasynda (106 metr aşak) tirkeldi.
Halkara maglumatlar we modelin anyklygy
Bu kämil 3D model 19 sany emeli hemranyň (satellit) 15 ýylyň dowamynda toplan 1 milliarddan gowrak maglumatlarynyň (GOCO06s planetary model) esasynda döredildi. Modelin takyklygy Braziliýanyň (IBGE), ABŞ-nyň, Germaniýanyň we Ýaponiýanyň Ýer üsti ölçeg merkezleriniň maglumatlary bilen deňeşdirilip tassyklanyldy.
 meýdanynyň we deňiz derejesiniň üýtgemegini görkezýän täze interaktiw «geoid» modelini tanyşdyrdy.){kind=link}