Stenford uniwersitetiniň gözlegçileri adam beýnisindäki sessiz pikirleri hakyky sözleýişe öwrüp bilýän taryhy beýni-kompýuter interfeýsini (BCI) döretdiler. Bu tehnologiýa, esasanam ALS we insult hassalary üçin aragatnaşygy öwürmek mümkinçiligine eýedir.
Möhüm tehnologiýanyň jikme-jiklikleri
Stenford uniwersitetiniň neýroologiýa topary öňki tehnologiýalardan tapawutlylykda diňe adamyň pikirlenjek bolýan sözlerini açyp bilýän ulgam döretdi. Öňki beýni-kompýuter interfeýsleri diňe gürlemek üçin fiziki synanyşyklarda döredilen signallary ýüze çykaryp bilýärdi, ýöne bu täze ulgam içki gepleşigi gönüden-göni okap bilýär.
Gözleg, ALS we beýniniň urmagy sebäpli agyr ysmaz bolan dört gatnaşyjyda synag edildi. Gatnaşanlaryň biri diňe seretmek bilen “hawa”, gapdala seredip “ýok” diýip bilýärdi. Mikroskopik elektrod massiwleri predmetleriň motor korteksine (söz bilen baglanyşykly hereketlere gözegçilik edýän beýniniň meýdany) ýerleşdirildi.
BrainGate BCI konsorsiumy tarapyndan işlenip düzülen bu tehnologiýa, gatnaşyjylaryň sessiz pikirlerini 74% takyklyk bilen sözleýişe öwrüp bildi. Bu netije hakyky çykyş bilen deňeşdirilende has gowşak signallara garamazdan gazanyldy.
Tehnologiýanyň iş mehanizmi
Ulgam beýniniň motor korteks sebitinde ýerleşdirilen mikroelektrod massiwlerini ulanyp, nerw işjeňliginiň nagyşlaryny ýazga alýar. Soňra bu signallar kabel arkaly kompýuter algoritmine geçirilýär we ol ýerde söz ýa-da kompýuter kursorynyň hereketi ýaly hereketlere terjime edilýär.
Geljekdäki çaklamalar we mümkin bolan programmalar
Stenford topary bu işiň geljekde diňe pikirler bilen aragatnaşyk gurmak mümkinçiligine sebäp bolup biljekdigine ynanýar. Gözlegçiler, dil esasly beýni-kompýuter interfeýsleriniň bir gün adamlara aýdylýan sözler bilen bolşy ýaly tebigy, çalt we erkin gürleşmäge mümkinçilik berjekdigine ynanýarlar.
){kind=link}