Adaty ýaly görünýän arahis ýagy ajaýyp täsinlik döredip biler. Soňky ylmy gözlegler arahis ýagy ýokary basyşda göwher görnüşine öwrülip biljekdigini görkezdi. Bu, planetamyzyň içinde bolup geçýän proseslere düşünmek üçin täze gözýetimleri açyp, göwher önümçiliginde üstünliklere sebäp bolup biler.
Göwher aşa ýokary temperaturada we basyşda ugleroddan emele gelýär. Arahis ýagy, köp organiki maddalar ýaly uglerody öz içine alýar. Atmosfera basyşyndan millionlarça esse uly basyşlara sezewar bolanda, uglerod atomlary göwher kristal görnüşine getirýär.
Bawariýanyň Geofizika we geohimiýa ylmy gözleg institutynyň alymlary ýeriň aşaky mantiýasynda bar bolan şertleri simulýasiýa etmek üçin birnäçe synaglary geçirdiler. Arahis ýagyna atmosfera basyşyndan 1,3 million esse uly basyş berilende, onuň kiçijik göwher kristallaryna öwrülendigini anykladylar.
Synaglar alymlara göwheriň ýeriň içinde tebigy çuňlugyna has gowy düşünmegine kömek edýär. Belki, geljekde bu usul göwher önümçiligini has amatly edip biljek önümçilikde ulanylyp bilner. Arahis ýagyny göwher görnüşine öwürmek, uglerodyň üýtgäp bilmek ukybyny görkezýär.
Arahis ýagyny göwher öwürmek prosesi ägirt uly basyşlary talap edýär we heniz senagat derejesinde amala aşyrylyp bilinmese-de, açyş materiallar we geofizika ugurlarynda gözleg we ösüş üçin täze mümkinçilikleri açýar. Belki, geljekde bu usuly ulanyp, üýtgeşik aýratynlyklary bolan täze materiallar döredilip bilner.
Wepa Orazmyradow,
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Weterinar lukmançylygy fakultetiniň Weterinar lukmançylygy hünäriniň 3-nji ýyl talyby
