Nebitiň bahalary düşüp, soňky üç ýylyň iň pes derejesine ýetdi. Muňa söwdagärleriň aladalary sebäp boldy. Olar ABŞ-nyň täze girizýän nyrhlarynyň (gümrük paçlarynyň) dünýäniň ykdysadyýetine we ýangyç islegine täsir edip biljeginden howatyrlanýarlar. «Nyrhlaryň näbelliligi bahalaryň peselmeginde esasy faktor bolup durýar» — diýip, ING-iň analitikleri belleýärler. Duşenbe güni Brent haryt nyşanly nebitiň fýuçersleriniň bahasy -0,55% aşak gaçyp, bir barrel üçin 69,97 dollar boldy. WTI haryt nyşanly nebitiň fýuçersleriniň bahasy bolsa -0,64%-e çenli arzanlap, bir barrel üçin 66,61 dollara deň boldy.Geçen hepde Brent nebitiň bahasy 2021-nji ýylyň ahyryndaky iň pes derejä, ýagny 68,33 dollara çenli pese gaçdy. Munuň sebäbi bolsa, nyrhlar bilen bagly aladalar we OPEC+ guramasynyň nebitiň önümçiligini artdyrjakdygy baradaky çaklamalardyr.
WTI nebiti yzygiderli ýedinji hepde arzanlamagyny dowam etdirip, 2023-nji ýylyň noýabr aýyndan bäri, iň uzak wagtlap dowam eden pese gaçyş tapgyryny başdan geçirýär. Brent nebiti hem yzly-yzyna üçünji hepde arzanlap gelýär. ABŞ-nyň Prezidenti Donald Trampyň Kanadadan we Meksikadan nebitiň getirilişine gümrük pajyny girizmegi, soňra bolsa kararyny yza süýşürmegi, şeýle-de Hytaýdan gelýän harytlaryň gümrük pajyny artdyrmagy bahalaryň has-da pese gaçmagyna itergi berdi. Hytaý bolsa, muňa garşylyk hökmünde ABŞ-dan we Kanadadan gelýän oba hojalyk harytlaryna nyrh girizip, jogap gaýtardy.
Şeýle hem OPEC+ ýurtlarynyň nebitiň önümçiligini artdyrmagy, Saud Arabystanynyň nebitiň bahasyny peseltmegi we Hytaýdan gelip gowuşýan deflýasiýa alamatlary ýaly beýleki faktorlar hem muňa öz täsirini ýetirdi. «Şeýle-de bolsa, negatiw täsirleriň köpüsiniň bahalara eýýäm siňendigini göz öňünde tutsak, 65/62 dollar derejesinde goldawyň bolmagyna we bahalaryň 72 dollara çenli dikelmegine garaşýarys» — diýip, ING-iň analitigi Toni Saýkamor belleýär. OPEC+ ýurtlary aprelden başlap nebit önümçiligini artdyrmagy meýilleşdirýärler. Emma Russiýanyň wise-premýeri Aleksandr Nowagyň sözlerine görä, bazardaky deňagramsyzlyga baglylykda bu karar täzeden gözden geçirilip bilner.
Türkmen oba hojalyk instituty
3-nji ýyl talyby Jumakow Babamyrat
