“Görogly” dessany türkmen edebiýatynyň iň gymmatly we asyrlaryň dowamynda nesillerden nesillere ýetip gelýän halk döredijiligi eserleriniň biridir. Bu dessan türkmen edebiýatynyň iň beýik we döwrebap ähmiýetli eserleriniň biri hökmünde halk döredijiliginiň hem-de milli medeni mirasyň özenini emele getirýär.
“Görogly” dessany diňe bir gahrymançylykly wakalaryň ýygyndysy bolman, eýsem türkmen halkynyň taryhy ýolunyň, dünýägaraýşynyň, edep-däp ýörelgeleriniň hem-de ruhy dünýäsi şekillendirilýän ägirt uly edebi ýadygärlikdir. Dessanyndaky baş gahryman Görogly, diňe bir söweşde ýeňilmeýän batyr gerçek hökmünde däl-de, adalata gulluk edýän, zulma garşy çykyş edýän, halkyň hukuklaryny goramaga taýýar duran ideal gahryman hökmünde görkezilýär. Şonuň üçin dessan asyrlaryň dowamynda türkmen jemgyýetiniň ruhy güýç-ygtykatlaryny berkidip gelen gymmatly çeşme bolup hyzmat edipdir.
“Görogly” dessany türkmen edebiýatynyň ösmegine-de uly täsir edipdir. Bu eser gahrymançylykly temalaryň, bagşylaryň söz sungatynyň we nusgawy halk döredijiliginiň kemala gelmegine ýardam edip, ýazylyp gelýän dessanlaryň ösüşine ýol açdy. Bagşyçylyk sungaty, dutar, saz we söz sungaty dessanyň täsiri bilen has-da baýlaşdy we milli döredijiligiň özenini emele getirdi. Dessanyň dürli görnüşleriniň saklanyp gelmegi we döwre görä üýtgedilip, baýlaşdyrylmagy onuň halk bilen hemişe ýaşaýandygyny görkezýär. Her döwürde halkyň syýasy, sosial we medeni durmuşy dessanyň gahrymanlarynyň keşbinde öz beýanyny tapdy.
Mundan başga-da, “Görogly” dessany halkara derejesinde hem giňden tanalyp, 2009-njy ýylda UNESCO-nyň Bütindünýä maddy däl medeni miras sanawyna girizildi. Bu dessanyň diňe türkmen halkynyň däl, bütin adamzadyň medeni gymmatlyklarynyň biri hökmünde ykrar edilendigini aňladýar. Bu abraý dessanyň hem milli, hem-de halkara ähmiýetiniň bardygyny görkezýär.
Şonuň üçin, “Görogly” dessany diňe türkmen edebiýatynyň nusgawy eserleriniň arasynda ýerleşmän, halkyň milli ruhunyň nyşany, milli däpleriniň we edep-düzgünleriniň dowamlylygyny üpjün edýän güýçli çeşme bolup durýar. Ol geçmişiň gymmatlyklaryny häzirki wagta ýetirýär we geljek nesiller üçin hem ruhy-ahlak, taryhy we medeni taýdan gymmatly eser bolup galýar.
Garýagdyýewa Şasoltan,
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň 5-nji ýyl talyby
