Medeniýetiň bir görnüşi: Teatr sungaty

“Teatr” sözi öz gözbaşyny grek köklerinden alyp gaýdýar. Bu haýsydyr bir tomaşa, şeýle hem onuň üçin ýer diýmekliig aňladýar. Oýun teatr sungatynyň esasy we onuň elementlerinden biridir. Teatr çykyşlarynyň ösüşiniň iň irki döwürlerinde mukaddes däp-dessurlar we başlangyç adamlaryň oýunlary bolupdyr. Şeýle oýunlardaky gahrymanlardyr gowy we ýaman rollary ýerine ýetiripdirler. Çärä gatnaşyjylar aýdym-saz we tans bilen bilelikde pantomimany ulanýardylar.

Gadymy Gresiýa teatryň doglan ýeri hasaplanýar. Miladydan öňki V asyrda teatr çykyşlary dini baýramçylyklaryň bir bölegi bolupdyr. Afinyda köpçülikleýin dabaralar, oýunlar, aýdymlar we tanslar bilen bilelikde Dionisiň heýkeli bilen şäheriň töweregindäki ýörişler geçirilipdir. Şonuň üçin gadymy grek teatrynyň taryhy belli bir mukdarda tomaşaçy üçin höwesjeň çykyşyň belli bir görnüşi hökmünde döräpdir.

Soňra ilkinji teatr işgärleri betbagtçylyklary sahnalaşdyryp başladylar we komediýalar has soň peýda bolupdyr. Şol döwrüň teatr çykyşlarynyň aýratynlygy spektaklyň diňe bir gezek görkezilmegidir, şonuň üçin awtorlar gyzykly eserler döretmäge synanyşypdyrlar. Dramaturg diňe bir spektakl ýazyp, aktýor hökmünde çykyş etmän, çeper guramaçy bolup, aýdym-saz we tans bölümlerini sahnalaşdyrypdyr. Ol adamlaryň nähili zehinlidigi häzirem bellidir. Bütin dünýä olaryň atlaryny bilýär: Eshil, Sofokl, Ýewripid, Aristfan we Aristotel. Olaryň her biri, gowy bilimleri we döredijilik ukyplary sebäpli teatr sungatynyň ösmegine goşant goşdy. Olary käbir eserleri henizem saklanyp galypdyr.

Teatr  jadyly wakalaryň bolup geçýän ajaýyp we gyzykly ýeridir. Şol ýerde gülüp, aglap, durmuş hakda pikir edip we beýleki adamlara duýgudaşlyk duýup bilersiňiz.

Ogulmaýsa Garaýewa

Türkmen oba hojalyk institutynyň 4-nji ýyl talyby