Telefonyňyz ýagyş ýagjagyny nireden bilýär?

Irden oýandyňyz, telefonyňyza seretdiňiz we ekranda “Günüň ikinji ýarymynda ýagyş ýagar” diýen ýazgyny gördüňiz. Daşaryk seredýärsiňiz, asman arassa, Güneş şöhle saçýar. “Mümkin däl” diýip pikir edýärsiňiz. Ýöne öýlän bolanda, hakykatdanam ýagyş ýagyp başlaýar. Eýsem, kiçijik telefon enjamy bulutlaryň hereketini nireden bilýär? Bu jady däl, bu — Meteorologiýa we Tehnologiýanyň güýji.

Geliň, Howamaglumaty.com saýtynyň size hödürleýän bu maglumatlarynyň nähili taýýarlanýandygyna göz aýlalyň.

Emeli Hemralar (Sputnikler) we Radarlar

Howa çaklamasy, maglumat ýygnamakdan başlanýar. Şu wagt Ýeriň orbitasynda aýlanýan ýüzlerçe meteorologik emeli hemralar (sputnikler) bar. Olar Türkmenistanyň we tutuş dünýäniň üstündäki bulutlaryň hereketini, temperaturany we çyglylygy 24 sagatlap surata düşürýärler.

• Radar Ulgalary: Ýer ýüzünde ýerleşdirilen döwrebap “Doppler Radarlary” bolsa, bulutlaryň içindäki ýagşyň ýa-da garyň dykyzlygyny ölçäp, onuň haçan ýere düşjekdigini hasaplaýar.

Uly Beýniler: Superkompýuterler

Ýygnalan bu milliardlarça maglumat (Big Data), adaty kompýuterleriň çözüp bilmejek çylşyrymly deňlemeleridir.

• Bu kompýuterler atmosferanyň fizikasyny modelleýär. Ýagny, şemalyň tizligi, basyş we temperatura üýtgände howanyň nähili boljakdygyny simulýasiýa edýär.

Iň täze güýç: Emeli intellekt (AI)

Öňler diňe fiziki formulalar ulanylýardy. Ýöne indi Howamaglumaty.com ýaly döwrebap ulgamlar we dünýä belli merkezler Emeli intellekt (Artificial Intelligence) tehnologiýasyny ulanýar.

• Näme edýär? AI, geçen 50 ýylyň howa maglumatlaryny öwrenýär. “Şuňa meňzeş bulut gelende, adatça Aşgabatda ýagyş ýagýar, emma Maryda şemal bolýar” diýen ýaly kanunalaýyklyklary tapýar. Bu bolsa çaklamalaryň takyklygyny ep-esli artdyrýar.

Maglumatlaryň siziň ekranyňyza gelmegi

Ähli bu global maglumatlar işlenenden soň, Google we uly serwerlerine gelip gowuşýar. Olar bolsa bu çylşyrymly sanlary siziň aňsatlyk bilen düşünip biljek “Güneşli”, “Bulutly” ýa-da “Ýagmyrly” şekiljiklerine (ikonkalaryna) öwürýär.

Indiki gezek Howamaglumaty.com saýtynda ýa-da telefonyňyzda “Ýagyş” belgisini göreniňizde, munuň aňyrsynda kosmosdaky hemralaryň, ägirt güýçli kompýuterleriň we ösen tehnologiýanyň zähmetiniň bardygyny ýatlaň.