Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri maldarçylyk bilen meşgullanyp gelipdir. Maldarçylyk olaryň esasy kärleriniň biri bolupdyr. Halk esasan goýun, sygyr, düýe we at ösdürip ýetişdiripdir. Bu mallar diňe bir iýmit çeşmesi bolman, eýsem adamlaryň gündelik durmuşynda hem möhüm orun eýeläpdir. Mallardan alynýan et, süýt ýaly önümler halkyň iýmitinde giňden ulanylypdyr. Şeýle hem düýe we at ýaly mallar ulag hökmünde peýdalanylypdyr. Şonuň üçin hem maldarçylyk türkmen halkynyň ykdysadyýetinde we durmuşynda aýratyn ähmiýete eýe bolupdyr.
Mallara ideg etmek däpleri
Türkmen halky mallaryna hemişe ünsli we alada bilen garapdyr. Maldarlar mallaryny wagtynda bakyp, suwarýardylar we olary howpsuz ýerde saklamaga çalyşýardylar. Mallaryň saglygyny goramak hem möhüm hasaplanypdyr. Maldarlar ýylyň dürli pasyllaryna laýyklykda mallary dürli ýerlerde bakypdyrlar. Mysal üçin, ýaz we tomus aýlarynda mallar giň meýdanlarda otlanylýar, gyş aýlarynda bolsa olary sowukdan goramak üçin aýratyn taýýarlanan ýerlerde saklapdyrlar. Şeýle ideg etmek däpleri nesilden-nesle geçip gelipdir.
Maldarçylykdan alynýan önümler
Maldarçylyk türkmen halkyna köp peýdaly önümleri berýär. Mallaryň süýdünden gatyk, aýran, peýnir we ýag ýaly dürli iýmitler taýýarlanylýar. Bu önümler halkyň gündelik iýmitinde möhüm orun tutýar.
Şeýle hem goýunlaryň ýüňi eşik, haly we beýleki dokma önümlerini taýýarlamak üçin ulanylýar. Mallaryň eti hem köp ulanylýan iýmitleriň biridir. Maldarçylyk diňe iýmit däl, eýsem halkyň durmuşynda ulanylýan köp zatlaryň çeşmesi bolup hyzmat edipdir.
Maldarçylyk däpleriniň häzirki döwürde dowam etmegi
Häzirki döwürde hem türkmen halky ata-babalardan galan maldarçylyk däplerini dowam etdirýär. Oba ýerlerinde ýaşaýan köp adamlar mallary ösdürip ýetişdirýärler. Döwlet tarapyndan hem maldarçylygy ösdürmek üçin dürli mümkinçilikler döredilýär. Maldarlar täze usullary peýdalanyp, mallary has gowy ösdürip ýetişdirýärler. Şeýle-de bolsa, ata-babalardan galan däpler hem saklanyp galýar. Bu bolsa türkmen halkynyň maldarçylyk medeniýetiniň häzirki wagtda hem dowam edýändigini görkezýär.
Hallyýew Kerwen
Türkmen oba hojalyk institutynyň weterinar lukmançylygy fakultetiniň weterinar lukmançylygy hünäriniň 3-nji ýyl talyby
