Wikipediýa näme?
Wikipediýa – ulanyjylary bilen bilelikde köp dilde taýýarlanan mugt, garaşsyz, mahabatsyz, girdeji gazanmaýan internet ensiklopediýasydyr.
Wikipediýa sözi wiki we pedi sözlerinden durýar. Wiki Gawaýi “wiki wiki” sözünden gelip çykýar, “çalt we habarly” manysyny berýär, pad sözi gadymy grek dilinde “giňişleýin medeni bilim ulgamy”.
Onlaýn ensiklopediýa Wikipediýa, “Alexa” -nyň habaryna görä dünýäde iň köp satylýan 6-njy web sahypasydyr. Bu platformada islän adam bir mowzuk hakda maglumat geçirip biler. Aslynda Wikipediýa Nupedia atly başga bir taslama bilen paralel dünýä indi. Nupedia-a girmek çäkli we meşhur däldi, sebäbi ýeterlik tehnologiki däldi. Wikipediýa 2001-nji ýylyň ýanwar aýyndan bäri işleýär. Sahypada 270-den gowrak dilde maglumat bar.
Wikipediýany näme tapawutlandyrýar?
1. Asyl mazmuna eýe bolmak.
2. Jikme-jik maglumatlary öz içine alýar.
3. Erkin bolmak.
4. Her mowzuk boýunça maglumata giriş.
5. Dürli dillerdäki mazmuna giriş.
6. Ulanyjylar mowzuklary köne bolmazlygy üçin täzeläp bilerler.
7. Ulanmak we interfeýs aňsat.
8. Wikipediýa dinamiki we yzygiderli täzelenýär.
Wikipediýanyň taryhy
Iňlis Wikipediýasy (Wikipedia) 2001-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Nupediýanyň tamamlanmagy bilen başlandy. Häzirki wagtda girdeji gazanmaýan Wikimedia gaznasy tarapyndan dolandyrylýar. Ony Larri Sanger we Jimmi Uels esaslandyrdy. Larri Sanger 2002-nji ýylyň 1-nji martynda Wikipediýadan we Nupediýadan çykdy.
Wikipediýanyň iň möhüm aýratynlygy
Wikipediýanyň iň möhüm aýratynlygy, mahabatsyz asyl mazmuny hödürlemekdir. Wikipediýada mahabatlary görüp bilmersiňiz. Wikipediýa girdeji gazanmaýan guramadyr we Wikimedia gaznasy tarapyndan dolandyrylýar.
Wikipediýa temalary
Wikipediýada ýerleşdirilen maglumatlaryň ýerlikliligi barada käbir düzgünler bar. Maglumat ara alnyp maslahatlaşylýar, baha berilýär we dogan taslamasyna goşulmak, üýtgetmek ýa-da geçirmek barada kararlar kabul edilýär. Wikipediýanyň esasy düzgünlerinden biri, makalalaryň ähli oňyn ýa-da otrisatel taraplary bilen çeşmeleri bilen bitarap görkezilmelidir.
Wikipediýa makalalary düýbünden obýektiw we takyk görkezmäge we ähli nukdaýnazary görkezmäge synanyşýar. Harytlar barlanylýan salgylanmalar bilen jikme-jik öwrenilmeli, soň bolsa düşnükli prezentasiýa (giriş) bolmaly.
Mediawiki näme?
Gnu ygtyýarnamasy bilen goralýan açyk wiki programma üpjünçiligi. PHP-de ýazylan we MySQL ýa-da PostgreSQL baglanyşyk bazasyny dolandyrmak ulgamyny ulanýar. Ilki bilen MediaWiki mugt ensiklopediýa bolan Wikipediýa üçin işlenip düzüldi, ýöne soňra iň köp ulanylýan wiki programma üpjünçiligine öwrüldi.
Wikipediýa Türkmençe
Wikipediýa Türkmençe dili hem hyzmat berýar we Wikipediýanyn türkmençe wersiýonuna gitmek üçin baglanyşygy basyn.
