Häzirki döwrüň çalt depginli ösüşinde ýaş nesilleriň ruhy we fiziki taýdan sagdyn, döwlete we jemgyýete peýdaly şahslar bolup ýetişmegi ýurdumyzyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridir. Şeýle maksada ýetmekde bedenterbiýäniň, sporuň, şol sanda halkymyzyň müňýyllyklardan gözbaş alýan milli oýunlarynyň ähmiýeti örän uludyr.
Milli oýunlaryň taryhy we terbiýeçilik ähmiýeti
Türkmen halky taryhda sagdynlygyň we sportuň möhüm ähmiýetini duýup ýaşapdyr. Çilik oýny, göreş, atçylyk sporty ýaly oýunlar ýyllaryň dowamynda ýurdumyzda giňden ulanylyp, ýaş nesliň edermenligini, ruhy daýançlygyny berkitmäge hyzmat edipdir. Munuň özi milli gymmatlyklarymyzy ýaşlara ýetirmegiň hem-de olaryň watançylyk ruhy bilen terbiýelenmeginiň möhüm usulydyr.
Milli oýunlar jemgyýetçilik gatnaşyklaryny ösdürýär, dostluga, tertip-düzgüne hormat goýmagy, ýeňişde buýsanmagy hem-de ýeňlişde mylaýymlygy öwredýär. Şeýlelikde, olar ýaşlaryň şahsy häsiýetleriniň kämilleşmegine ýardam berýär.
Beden saglygyna ýetirýän täsiri
Milli oýunlaryň her biri beden agramyny sazlamaga, hereket ulgamyny ösdürmäge we ýürek-damar, dem alyş ulgamlaryny güýçlendirmäge oňyn täsir edýär. Mysal üçin:
Çilik oýny – tizlige we çalasynlyga öwredýär, bedeniň ähli myşsalaryny işjeňleşdirýär
Milli göreş – güýji we garşylygy artdyrýar
Atçylyk sporty – durnuklylygy, utgaşykly hereket etmegi we psihologiki saglygy güýçlendirýär.
Yzygiderli milli sport oýunlar bilen meşgullanmak semizlik, gan basyş we metabolik bozulmalar ýaly keselleriň öňüni almakda hem möhüm ähmiýete eýedir.
Döwlet derejesinde milli oýunlaryň ösdürilişi
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda sporta we bedenterbiýä aýratyn üns berilýär. Milli sporty ösdürmek, ýaşlar arasynda wagyz-nesihat etmek we halkara derejesine çykarmak boýunça işler üstünlikli alnyp barylýar. Ýokory okuw jaýlarynda, mekdeplerde, sport toplumlarynda milli oýunlaryň ündelmegi ýaşlarda sagdyn durmuş ýörelgelerini ösdürmäge amatly şert döredýär.
Umuman aýdanymyzda, milli oýunlar biziň milli baýlygymyz bolmak bilen bir hatarda ýaş nesliň fiziki taýdan sagdyn, ruhy taýdan güýçli, jemgyýetde mynasyp ornuny aljak şahslaryň ýetişmeginde möhüm orny eýeleýär. Sport arkaly alnan ýeňişler ýaşlarda özüne bolan ynamy, maksat goýmak ukybyny artdyrýar. Bu bolsa olaryň geljekki durmuşda üstünlikli bolmagyna ýardam berýär. Şonuň üçin hem milli oýunlary ösdürmek, ýaşlaryň arasynda giňden ornaşdyrmak we geljek nesillere ýetirmek biziň mukaddes borjumyzdyr.
Ylýasow Myrat,
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Bedenterbiýe kafedrasynyň mugallymy
