Gury göz sindromy we glaukoma: ukynyň ýetmezçiligi bedene nähili zyýany bar?

Ukynyň ýetmezçiligi diňe bir gözüň gyzarmagy we aşagyndaky “çişleriň” peýda bolmagy bilen däl-de, eýsem gözüň saglygyna-da howp salýar! Bu makalada ukynyň gözüň saglygyna nähili täsir edýändigi we ondan goramak üçin teklipler barada söhbet edilýär.

Gözler wagtal-wagtal dynç almaly näzik organlardyr. Günüň dowamynda gözlerimiz müňlerçe wizual signallary gaýtadan işleýär, dürli ýagtylyga reaksiýa berýär, tekstleri okaýar we daş-töweregimizdäki dünýäniň iň ownuk zatlary duýýar. Diňe ýatanymyzda gözler ahyrsoňy dynç alýar:

• Gözüň korneýasynyň öýjükleri täzelenýär;
• Göz myşsasynyň dartylmagy azalýar;
• Göz ýaşardyjy bezleriň işi durnuklaşýar;

Emma yzygiderli ýeterlik uky almazlyk ýokardaky proseslere ýaramaz täsir edýär.

Ukynyň göz saglygyndaky orny

Ukusyz gijeden soň elmydama gyzyl gözler bilen oýanýandygymyzy gördüňizmi? Ýöne bu entek başlangyjydyr. Dowamly ukusyzlyk aşakdaky ýakymsyz şertlere sebäp bolup biler:

Gury göz sindromy

Gözler hemişe gözýaş öndürýär we bu ýaşlar gözüň ýüzüni çygly saklamak wezipesini ýerine ýetirýärler. Ukynyň ýetmezçiligi gözdäki bu tebigy funksiýany bozýar. Netijede, göz ýaşlary bezleri ýeterlik suwuklyk öndürmeýär ýa-da gözüň ýüzüni nemlendirmezden ozal göz ýaşlary bugarýar. Kä-halatda bularyň ikisi hem bolýar. Netijede, gözler gurak we dar bolýar.

Gan aýlanyş meselesi

Uky gan damarlarynyň kadaly işlemegine jogapkärdir. Ukynyň pes bolmagy gözüň retinasyna gan üpjünçiligini bozýar, bu bolsa görüşiň peselmegine getirýär.

Glaukoma töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy

Glaukoma gözüň içindäki basyşyň ýokarlanmagy netijesinde optiki nerwiň zeperlenmegine sebäp bolýan keseldir. Bu ýagdaý görüşiň peselmegine we hatda körlige sebäp bolup biler. Gözleglere görä, dowamly uky ýetmezçiligi bu kesel töwekgelçiligini ýokarlandyrýan faktorlaryň biridir.

Görüşiň peselmegi

Ukusyz gijeden soň gözler garalyp başlaýar. Bu ýagdaý yzygiderli dowam etse, kesel dowamly bolýar.

Ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleriň tizlenmegi

Ukynyň ýetmezçiligi bedeniň we esasanam gözüň töweregindäki deriniň garramagyny çaltlaşdyrýar, netijede wagtyndan öň ýygyrt bolýar.

Uky we enjamlar: smartfonlar gözüň saglygyna nähili täsir edýär?

Göz süzgüdi (Sanly göz ştammy)

Uzak wagtlap ekranyň öňünde bolmak gözleri sarsdyrýar. Gözler gurak, ýadaw, agyry ýa-da oňaýsyz bolýar.

Gury gözler

Ekrana seredip işlänimizde gözlerimizi awtomatiki usulda kemräk ýumýarys (adatça minutda 15-20 gezek, ekranyň öňünde 5-7 esse az).

Zyýanly gök ýagtylyga täsir etmek

Smartfon ekranlary gök ýagtylygy çykarýar, bu uzak möhletde retina zeper ýetirýär we melatonin gormonynyň öndürilmegini çäklendirip ukyny bozýar.

Çagalar üçin howp

Çagalaryň gözleri ekranlara has duýgur we ýaşlykdan smartfonlaryň köp ulanylmagy geljekde göz problemalaryny güýçlendirip biler.

Nähili çäreleri görmeli?

Gözümiziň sagdyn bolmagy üçin bize çylşyrymly ýa-da gymmat lukmançylyk bejergisi gerek däl. Munuň üçin gündelik endiklerimizi azajyk üýtgetmek ýeterlikdir:

• Uky wagtyny we tertibini kadalaşdyrmak;
• Gadjetleriň ulanylmagyny çäklendiriň ýa-da gorag äýnegini ulanyň;
• Işleýän otagyňyzyň çyglylygynyň ýokarydygyna göz ýetiriň;
• Göz maşklary bilen daşlaşmaň;
• Başga bir iş we dynç alyş tertibine eýeriň;
• Kompýuterde işleýän her 45 minutda gözüňize dynç beriň.