Türkmenistanyň hirurg lukmanlary Germaniýadan çagyrylan hünärmen bilen bilelikde Türkmenistanda ilkinji gezek selektiw dorsal rizotomiýa — çaga ysmaz keselini bejermek boýunça çylşyrymly neýrohirurgiki operasiýany üstünlikli geçirdiler.
Operasiýa “Çaga beýni ysmazy (ÇBY), spastik tetraparez” diagnozly 10 ýaşly çaga Aşgabat şäherindäki Şikesleri bejeriş halkara merkezinde geçirildi. Lukmanlar operasiýanyň üstünlikli tamamlandygyny we çagaň saglyk ýagdaýynyň kanagatlanarlydygyny bellediler.
Spastik Tetraparez näme?
Spastik tetraparez, dört agzanyň (gollaryň we aýaklaryň) myşsalarynyň berkligi we çäkli hereketi bilen häsiýetlendirilýän serebral ysmazlygynyň (Çaga beýni ysmazy (ÇBY)) bir görnüşidir. Beýniniň hereketlendiriji merkezlerine zeper ýetmegi netijesinde ýüze çykýar. Bu zyýan, çaga dogurmazdan ýa-da perinatal kisloroddan mahrum bolmak, ýokançlyklar ýa-da irki çagalyk döwründe trawma ýaly faktorlar sebäpli bolup biler. Spastik tetraparezi bolan çagalar ýöremekde, deňagramlylykda we hereketlendirijilik ukyplarynda kynçylyk çekýärler. Bejergi fizioterapiýa, dermanlar we zerur bolanda hirurgiki çäreleri (meselem, saýlama deri rizotomiýasy) öz içine alýar. Irki gatyşma hereketi ep-esli gowulaşdyryp biler.
Aşgabatda geçirilen üstünlikli operasiýa, hirurgiki usullaryň şeýle ýagdaýlarda durmuş derejesini ýokarlandyryp biljekdigini görkezýär.
Rizotomiýa myşsalaryň dartgynlygyny azaltmaga we hassalaryň hereket mümkinçiliklerini ep-esli gowulandyrmaga gönükdirilendir. Bu usulyň Türkmenistandaky lukmançylyk tejribesine ornaşdyrylmagy halkara hyzmatdaşlygynyň netijesinde mümkin boldy.
Hirurgik toparynyň düzümine Germaniýadan gelen professor Bronek Maksimilian Boşik hem gatnaşdy. Ol diňe bir operasiýa gatnaşmak bilen çäklenmän, eýsem ýerli hünärmenler bilen maslahatlary, näsaglary barlagdan geçirmäge hem-de tejribe alyşmaga we öňdebaryjy usullaryň ornaşdyrylmagyna öz goşandyny goşdy.
Ilkinji selektiw dorsal rizotomiýanyň geçirilmegi saglygy goraýyş ulgamyny döwrebaplaşdyrmak boýunça döwlet maksatnamasynda möhüm ädim boldy. Agyr keselli çagalaryň operasiýa bejergilerini we saglyk ýagdaýlarynyň dikeldilmegi geljekki nesliň saglygyny goramak Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Haýyr-sahawat gaznasy tarapyndan yzygiderli goldanylýar.
