Dünýädäki iň zäherli kömelekler

Muhomor we ýylan kömelekler barada çagalar bagynda hem köp adam eşiden bolsa gerek. Şeýle-de bolsa, bulardan başga-da, adamlar üçin howply kömelekler köp. Olary iýmek düýbünden gadagan, sebäbi az mukdarda iýmek hem ölüm howpludyr. Dünýädäki iň zäherli kömelekleriň  käbir görnüşleri:

1. Solgun ýylankömelek iň belli howply kömelekleriň biri bolmagynda galýar. Adamlar üçin öldüriji dozasy orta ölçegli kömelegiň güberçeginiň diňe 1/3 bölegi hem ýeterlikdir. Ýagny ol 30 g deňdir. Bu kömelegiň zäherli täsiri uzak wagtlap ýylylyk arkaly bejergi bilenem ýok edilmeýär.
2. Ysly muhomor (ak ýylankömelek) solgun ýylankömelekden pes däl, sebäbi öldüriji dozalary deňdir. Howpy, gelinkömelege meňzeýär. Tejribesiz kömelek alýanlar tötänleýin kesip bilerler we soňundan ölüm howply zäherlenme alyp bilerler.
3. Paxillus involutus 1981-nji ýyla çenli kömelekleriň 4-nji kategoriýasyna degişlidi, ýöne soňra zäherli toparlara girizildi. Onuň aýratynlygy, zäherlenmäniň alamatlarynyň derrew ýüze çykmazlygydyr. Käwagt iýilen kömelegiň özüni duýdurmagy üçin birnäçe aý gerek.
4. Clitocybe dealbata gyzyl muhomordan has köp muskarin saklaýar. Zäherlenmäniň agyr alamatlary kabul edilenden 20 minut soň ýüze çykýar. Tejribesiz kömelek ýygýanlary kakyp bilýän çemenlik opýenok kömelekine meňzeýär.
5. Ýeri gelende aýtsak, telpegi çal ýa-da goňur reňkli gyzyl muhomor we babyryň muhomory zäherli hasaplanýar, ýöne ölüm howply kömelekler däl. Babyryň muhomorynda alkaloidler bar, olary şeýle-de çakjagunduzda we dänegerçekde tapyp bolýar.

Gurbanmyrat Rejepow

Türkmen oba hojalyk institutynyň mugallymy