Norkalaryñ, tilkileriñ, pesesleriñ, samyrlaryň, we nutriýalaryñ (suw iti) derileri gymmatly sütükli derileriñ çeşmesi hasap edilýär. Sütükli derili haýwanlar 1930-nji ýyllarda köpeltmek işleri giñden gerim alyp başlady. GDA döwletlerinde 1931-nji ýylda sütükli derili haýwanlary köpeltýän 20 sany hojalk döredilen. Bu hojalyklaryñ esasy sürülerinde 6,5müñ bäş idedilen. Haýwanlary agaç polly kapasalarda saklapdyrlar. Sütükli derili haýwanlaryñ saklamagyñ täze usalarda, olary torly (daşyna setke çekilen) kapasalarda saklamak ýola goýulýar. Kapasalary basňyrmanyñ aşagynda ýerde birneme ýokary galdyryp, hatarlap goýmaklyk ýeke bir meýdany tygşytlaman olary hyzmat etmegi ýeñilleşdirýär. Sütükli derili haýwanlary iýmitlendirmegiñ kadaly işlenip düzülýär. Olar bilen geçirilýän tohumçylyk işleriñ netijesinde olaryñ özüne düşýän gymmaty arzanlady we görnüşleri köpeldi.
Taýýarlanýan sütükli derileriň 85% norkalaryñ paýyna düşýär. Bulardan 40 % dürli reñkli görnüşleridir. Asman reñkli pesesleriñ paýyna -8-10% kümüşsöw gara reñkli tilkilere -5% töweregi we nutriýalara bolsa 2% töweregi düşýär.
Reňkli norkalar, gara samyrlar, kümüşsöw-gara tilkiler, nikapli we kümüşsöw pesesler oba hojakyk haýwanlary hökmünde tassyklandy. Sütükli derileriñ görnüşini has hem giñeltmek maksady bilen dürli reñkli haýwanlary döretmegiñ üstünde işlenilýär.
Kapasada saklamak üçin esasy sütükli derili haýwanlar
Tilkiler – ýyrtyjy itler maşgalasyna degişli. Erkekleriniñ diri agramy 5,5-7,5 kg, ene haýwanlary 5-6,5kg, Köpelýän wagty dekabr aýynyñ ahyry ýanwar aýy, Ilkinji gezek 9-11 aýlarda ýala gelýär. Tohumçylykda 4-6 ýyl peýdalanylýar. Tilkileriñ ömri 10-12 ýaş.
Peses – ýyrtyjy, itler maşgalasyna degişli. Erkekleriniñ diri agramy 6-8 kg, ene haýwanlar-5-7kg. Pesesleriñ köpelýän döwri fewral aýynyñ ahyryna aprel aýlary. Ilkinji gezek 9-11 aýlyk ýaşynda ýala gelýärler. Olaryñ ömüri 8-10 ýyl bolup, tohumçylyk işinde 3-5 ýyl peýdalanylýar. Ortaça önüm berijiligi 10-12 güjük.
Norka – ýyrtyjy kunýalar maşgalasyna degişli. Olaryñ erkekleriniñ diri agramy 1,8-3,2kg aralygynda, eneleriniñ 1-2kg, çenli. Ilkinji gezek 10 aýlyk ýaşynda ýala gelýärler we mart aýynda jübütleşip, aprel aýynyñ ahyrynda we maý aýynyñ başynda köpelýärler. Nesil berijiligi ortaça 6 güjük. Olaryñ ýaşynyň dowamlygy 7-8 ýyl bolup, tohumçylyk işinde 2-4 ýyl peýdalanylýar.
Gaýgysyz Taganow,
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Weterinar lukmançylygy fakultetiniň Weterinar lukmançylygy hünäriniň 3-nji ýyl talyby
 derileri gymmatly sütükli derileriñ çeşmesi hasap edilýär.){kind=link}