Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň oba hojalygynda uly özgertmeler amala aşyrylýar. Bu özgertmeleriň esasy ugurlarynyň biri hem suw serişdelerinden tygşytly peýdalanmak bilen baglanyşyklydyr. Türkmenistanda oba hojalygynda öndürilýän önümçiligiň möçberini ýokarlandyrmakda suw tygşytlaýjy tehnologiýalaryň orny aýratyn uludyr.
Suw tygşytlamagyň zerurlygy
Türkmen topragynyň aýratynlygy – onuň gurak klimatly sebitde ýerleşýändigidir. Şonuň üçin ekinleriň ýokary hasyl bermegi üçin suw serişdelerinden ýerlikli we netijeli peýdalanmak zerur bolup durýar. Köne usul bilen suwarylanda meýdanlaryň köp böleginde suwuň ýitirilmegi ýa-da topragyň şorlamagy ýaly meseleler ýüze çykýar. Şeýle ýagdaýda döwrebap suw tygşytlaýjy usullar örän möhüm ähmiýete eýe bolýar.
Damjalaýyn suwaryş usuly
Häzirki döwürde ýurdumyzda giňden ulanylýan damjalaýyn suwaryş usuly suwaryşda iň tygşytly tehnologiýalaryň hatarynda görkezilýär. Damjalaýyn suwaryşda suw ösümligiň köküne göni ýetirilýär, netijede suw tygşytlanyp, her damja maksadalaýyk peýdalanylýar. Damjalaýyn suwaryş tehnologiýasynyň ulanylmagy bilen suw tygşytlanyp, ekiniň hasyllylygy 20–30% artyp bilýär.
Ekologik we ykdysady peýdasy
Suw tygşytlaýjy tehnologiýalar diňe bir oba hojalygynyň önümçiligini ýokarlandyrmak bilen çäklenmän, ekologik taýdan hem uly ähmiýete eýedir. Topragyň şorlamagynyň öňüni almak, ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak bu usullaryň möhüm taraplarynyň biridir. Şeýle hem öndürijilik ýokarlanýandygy üçin oba hojalyk kärhanalarynyň ykdysady taýdan girdejisi artýar.
Ýurdumyzda soňky ýyllarda oba hojalyk meýdanlarynda suw tygşytlaýjy tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy giň gerime eýe boldy. Köp ýerlerde pagta, bugdaý, şeýle hem dürli gök önümler döwrebap usullar bilen ösdürilip ýetişdirilýär. Bu işler ýurdumyzy azyk üpjünçiliginde durnukly saklamaga we ekologiýa taýdan arassa önümçiligi ösdürmäge ýardam berýär.
Suw tygşytlaýjy tehnologiýalaryň oba hojalygynda giňden ulanylmagy ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň döwrebaplaşmagyna, ekologiýanyň goralmagyna we azyk howpsuzlygynyň üpjün edilmegine uly goşant goşýar. Bu ugurda amala aşyrylýan işler Türkmenistanda oba hojalygyny täze derejelere çykarmaga hyzmat edýär.
Babajanowa Guranjemal,
Türkmen oba hojalyk institutynyň Agronomçylyk fakultetiniň 1-nji ýyl talyby
