Günorta Awstraliýa uniwersitetiniň alymlary zeýtun ýapragy ekstraktynyň gan basyşyny peseltmäge, ganyň ýag derejesini kadalaşdyrmaga we dowamly kesellerden goramaga mümkinçilikleriniň bardygyny anykladylar.
Adatça Ortaýer deňzinde gyzzyrmany we ysytmany bejermek üçin içgi hökmünde demlenen zeýtun ýapraklary, antioksidantlaryň, esasanam oleuropeiniň köp bolmagy sebäpli alymlaryň ünsüni özüne çekdi. Bu antioksidant zeýtun we zeýtun ýagynda-da bolýar, ýöne az mukdarda. Oleuropeiniň düzümi ýaş we ýaşyl ýapraklarda, esasanam ýazda ýygnanlarda has ýokarydyr.
Mundan başga-da, zeýtun ýapraklary gidroksitirozol, luteolin, apigenin we werbaskozid ýaly beýleki antioksidantlara hem baýdyr. Bu birleşmeler, DNK, öýjük membranalaryna we dokumalara zeper ýetirýän, rak we ýürek kesellerini öz içine alýan dowamly kesellere sebäp bolup biljek okisleýji stresiň peselmegine kömek edýär.
Zeýtun ýapragynyň ekstrakty gan basyşyny peseldip biler
Alymlar täze gözlegiň çäginde ozal neşir edilen 12 ylmy işiň derňewini geçirdi, oňa 819 adam gatnaşdy. Netijeler zeýtun ýapragynyň ekstraktynyň, esasanam gipertoniýaly adamlarda gan lipidiniň profilini gowulandyrandygyny we gan basyşyny peseldendigini görkezdi. Bu täsir, 6-48 hepdäniň dowamynda 500 mg-dan 5 g dozada kapsulalar kabul edilende bolýar.
703 adamyň gatnaşmagynda geçirilen 12 gözlegiň netijesinde zeýtun ýapragynyň ekstraktynyň ganyň şekerini we ýag derejesini kadalaşdyrmagyna we agramyny azaltmagyna kömek edendigi anyklandy. Şeýle-de bolsa, maglumatlar jemlenende, umumy dozada we administratiw möhletiniň tapawudy sebäpli umumy saglyga düýpli täsirler tapylmady.
Käbir gözlegler, oleuropeiniň we gidroksitirozolyň aň-bilim işine, metabolizma we süňk saglygyna oňyn täsirlerini görkezýär.
Geljegi uly netijelere garamazdan alymlar has takyk netije çykarmak üçin has köp gözlegiň zerurdygyny nygtaýarlar. Täze maglumatlar dolandyryşyň iň amatly usullaryny we göçürmäni ulanmagyň dowamlylygyny kesgitlemäge kömek eder.
Güljan Gökowa,
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Weterinar lukmançylygy fakultetiniň Zootehniýa taýýarlyk ugrunyň 1-nji ýyl talyby
