«Akylly ýollar» nähili goralýar? Sanly ulgam we agram gözegçiligi

Şu günki Türkmenistan diňe bir gurluşyk meýdançasy bolman, eýsem kontinentleri baglanyşdyrýan halkara logistika merkezine öwrülýär. Muny subut etmek üçin uzaga gitmek gerek däl: eýýäm doly güýjünde işläp başlan, uzynlygy 600 kilometre ýetýän «Aşgabat — Türkmenabat» ýokary tizlikli awtomagistralyna seretmek ýeterlikdir.

Ini 34,5 metre ýetýän, her ugur boýunça birnäçe zolakly bu ägirt uly ýol — ýurdumyzyň ykdysady kuwwatydyr. Ýöne, onlarça ýyllap halkymyza hyzmat etmeli bu döwrebap ýollary nädip goramaly? «Akylly ýollar» özüni nähili goraýar?

👁️ Sanly göz — Ýoluň görünmeýän goragçysy

Häzirki zaman magistrallary diňe bir asfaltdan ybarat däl. Bular iň kämil tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan sanly ulgamdyr. Ýoluň ugrunda gurlan sanly ulgamlar ýoly adaty gözden goraýar:

• Sanly tizlik gözegçiligi: Hereketiň tizligini we düzgünini awtomatik usulda anyklaýan ulgamlar;

• Wideogözegçilik: Ýoluň howpsuzlygyny 24/7 rejiminde gije-gündiz yzygiderli gözegçilikde saklaýan kameralar;

• Gyssagly aragatnaşyk nokatlary: Sürüjiler üçin islendik adatdan daşary ýagdaýda dessin kömek soramak mümkinçiligi;

• Ekologik gorag: Ýabany haýwanlaryň ýola çykmagynyň öňüni alýan ýörite gorag päsgelçilikleri.

⚖️ Agram gözegçiligi: Ýoluň iň uly duşmanyna garşy berk galkan

Ýol örtüginiň iň uly duşmany — aşa agramdyr. Agyr ýükli ulaglaryň düzgünsiz hereketi iň gowy asfaltyň hem wagtyndan öň könelmeginiň esasy sebäbidir. Şonuň üçin hem ýurdumyzda «Awtomobil ýollary we ýol işi hakynda» Türkmenistanyň Kanuny esasynda häzirki zaman agram we göwrüm gözegçilik nokatlary gurlundyr.

Hereket edýän kadalar anyk we düşnüklidir. Eger ulagyň görkezijileri aşakdakylardan ýokary bolsa, ol hökmany agram gözegçiligine degişli edilýär:

I—III derejeli esasy ýollar üçin (Täze magistrallar):

Üns beriň! IV—V derejeli ýollar üçin bir oka düşýän agram 6 tonnadan, iki oka düşýän agram bolsa 10 tonnadan köp bolmaly däldir.

Haçan ulag «Iri göwrümli» hasaplanýar?

• Beýikligi (ýük bilen) 4 metrden ýokary bolsa;

• Ini 2,5 metrden giň bolsa;

• Awto otlynyň uzynlygy bir tirkeg bilen 20 metrden, iki tirkeg bilen 24 metrden uzyn bolsa;

• Ýüküň yz tarapa çykyp durmagy 2 metrden köp bolsa.

📑 Tertip-düstandard: Daşaýyşlaryň şertleri

Agyr ýükli ýa-da iri göwrümli ulaglaryň ýola çykmagy diňe ýörite rugsatnama esasynda amala aşyrylýar. Bu resminama belli bir ugur boýunça we diňe bir gezeklik hereket üçin berilýär.

Şeýle hem ýoluň bökdençsiz işlemegi üçin ýörite mehanizmler bar:

1. Wagt çäklendirmesi: Hereketiň iň köp wagtynda agyr tehnikanyň esasy magistrallara girmegi gadagan edilýär.

2. Maliýe jogapkärçiligi: Agyr ýükli ulaglaryň geçişi üçin ýygymlar bellenilip, olar göni ýol infrastrukturasyny saklamaga gönükdirilýär.

3. Zyýanyň öwezini dolmak: Ýol örtügine hakyky zyýan ýetirilen ýagdaýynda, onuň öwezini dolmak mehanizmi doly güýjünde işleýär.

Kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny has giňişleýin öwrenmek isleýänler üçin ähli hukuk namalarynyň doly görnüşleri Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň resmi saýtyndaky «Hukuk maglumatlar merkezi» bölüminde açyk elýeterlidir.