Ekran tehnologiýalarynda täze eýýam başlaýar: NanoLED döwri

Dünýäniň dürli künjeklerinde üç sany tapawutly ylmy-barlag topary, ekran tehnologiýalarynyň geljegi hasaplanýan NanoLED tehnologiýasynda serhetleri giňeldýär. Täze işlenip düzülen prototipler, diňe bir ekranlarda däl, eýsem çip içindäki maglumat alyş-çalşygynda hem rewolýusiýa döretmek potensialyna eýe. Ýöne bu tehnologiýanyň öňünde heniz çözülmeli uly bir mesele bar: Pes öndürijilik (netijelilik).

Uzak wagtdan bäri ýokary durulyk we energiýa tygşytlylygy üçin MicroLED panelleri iň gowy wariant hasaplanýardy. Indi bolsa bu tehnologiýa has kiçelip, NanoLED derejesine düşýär.

500 Nanometrden has kiçi

Şwesiýanyň “Polar Light Technologies” kompaniýasy, ýanwar aýynda 500 nanometrden hem kiçi gök reňkli LED prototiplerini tanyşdyryp, pudakda uly seslenme döretdi. Adatça LED önümçiliginde ulanylýan ýarym geçirijiler ýokardan aşak oýulyp ýasalýan bolsa, bu kompaniýa düýbünden başgaça usul ulanýar. Olar LED-leri aşakdan ýokaryk tarap, altyburçly piramida görnüşinde ösdürip ýetişdirýärler. Bu usul, 2026-njy ýylyň ahyrynda täjirçilik önümçiligine girmegi maksat edinýär.

Maksat: has kiçi, has ýygy

Bäsdeşlik diňe Şwesiýa bilen çäkli däl. Şweýsariýadaky ETH Zurich uniwersitetiniň alymlary OLED tehnologiýasyny ulanyp, piksel ölçegini 100 nanometre çenli kiçeltmegi başardylar. Bu tehnologiýa, teoriki taýdan her dýuýmda 100.000 piksel (PPI) ýyglygyna ýetmäge mümkinçilik berýär. Hytaýyň Zhejiang uniwersitetiniň topary bolsa “perovskit” materiallaryny ulanyp, 90 nanometre çenli inmegi başardy. Bu görkeziji, häzirki wagtda iň kiçi LED ölçeglerinden biri hasaplanýar.

Iň uly kynçylyk: Netijelilik

Ölçegler kiçeldigiçe, ýagtylyk bermek ukyby (netijelilik) peselýär. Adaty uly LED-ler 50-70% aralygynda netijelilik bilen işleýän bolsa, bu kiçijik NanoLED-lerde bu görkeziji 5% bilen 13% aralygynda galýar. Alymlar önümçilik proseslerini kämilleşdirmek arkaly muny geljekde ýokarlandyrmagy meýilleşdirýärler.

Nirelerde ulanylar?

Bu tehnologiýanyň esasy maksady, akylly äýneklerde (Smart Glasses) we wirtual hakykat (VR) enjamlarynda has dury görüntü almakdyr. Ýöne alymlar ynsan gözüniň belli bir derejeden has kiçi pikselleri saýgaryp bilmeýändigini belläp, bu tehnologiýanyň asyl güýjüniň başga ýerde bolup biljekdigini aýdýarlar: Çip içi aragatnaşyk.

Geljekde NanoLED-ler, kompýuter çipleriniň içindäki maglumatlary ýagtylyk tizlikde geçirmek ýa-da golografik ekranlary döretmek üçin ulanylyp bilner. TSMC ýaly ägirtler eýýäm bu ugurda iş alyp barýarlar.