Hytaý Halk Respublikasynyň pes belentlikdäki howa ulaglary (awiasiýa) pudagy taryhy we möhüm ädimi ätdi. Ýurduň elektrik dik uçuş we gonuş uçarlary (eVTOL) üçin ýöriteleşdirilen ilkinji ýerli we milli hereketlendirijisi önümçilik hataryndan çykaryldy. AECC Awiasiýa hereketlendirijileriniň dolandyryş ulgamlary instituty tarapyndan işlenip taýýarlanan döwrebap «AEE25» awiasiýa elektrik hereketlendirijisi Szýansu welaýatynyň Usi şäherine resmi ýagdaýda gowşuryldy. Täze enjam aýlaw pursadynyň dykyzlygy boýunça ýurduň milli rekordyny goýdy. Bu bolsa gelejekde howa taksileriniň agramynyň peselmegine hem-de has köp ýolagçy ýa-da ýük daşamaga şert döredýär.
Milli rekord we tehnologik öňegidişlik
Täze döredilen «AEE25» hereketlendirijisi bortdaky batareýalardan gelýän elektrik energiýasyny göteriji rotorlar üçin kuwwatly göteriji we itekleýji güýje öwürýär. Enjamyň aýlaw pursadynyň dykyzlygy kilogram başyna 40 N·m (Nýuton-metr) bolup, bu görkeziji Hytaýyň awiasiýa taryhynda 200 kWt synply elektrik hereketlendirijileriniň arasynda hasaba alnan iň ýokary görkezijidir. Halkara hünärmenleriň bellemegine görä, bu üstünlik diňe bir sanlardan ybarat bolman, eýsem awiasiýa elektrik güýç gurluşlarynyň esasy tehnologiýalarynda Hytaýyň dünýä derejesine ýetendiginiň aýdyň subutnamasydyr.
«Alty sany tehnologik gurluş — bitewi ulgamda»: Ýönekeýlik we innowasiýa
Hereketlendirijiniň iň esasy artykmaçlyklarynyň biri — onuň ýokary derejede bir bitewi ulgama getirilmegidir. Ol öň aýry-aýrylykda işleýän alty sany esasy tehnologik gurluşy bir bitewi gurluşa birleşdirýär:
Esasy hereketlendiriji we onuň dolandyryjysy;
Sowadyş ulgamyň hereketlendirijisi we onuň dolandyryjysy;
Perleriň burçuny üýtgediji (şag) ulgamy we onuň dolandyryjysy.
AECC institutynyň direktorynyň orunbasary Lýu Gopiniň düşündirişi: > «Bu örän ýokary derejede integrirlenen täze önümdir. Uçar öndürýän kompaniýalar üçin munuň peýdasy örän uludyr: olar diňe peri oturdyp, enjamy energiýa çeşmesine we maglumat şinasyna birikdiren badyna göni işe girizip bilerler. Bu bolsa uçar taslamasyny döretmegiň çylşyrymly tapgyrlaryny ep-esli ýeňilleşdirýär».
Iki ýolly howpsuzlyk: Asmandaky kepillik
Täze nesil «AEE25» hereketlendirijisi iň ýokary awiasiýa howpsuzlyk talaplary nazara alanyp döredildi. Ulgamdaky ähli hereketlendirijiler iki nusgada ýerine ýetirilip, ähli dolandyryjylar bolsa iki ýolly ulgam bilen üpjün edildi. Şonuň saýasynda, uçuş wagtynda hatda islendik bir nokatda garaşylmadyk näsazlyk ýüze çykan ýagdaýynda hem, ulgam awtomatiki usulda ätiýaçlyk şaha geçip, zerur bolan çykyş kuwwatyny bökdençsiz kepillendirýär.
Gelejegiň howa ulagy: Sertifikatlaşdyryş tapgyry
Häzirki wagtda «AEE25» hereketlendirijisi «Shanghai TCab Technology Co., Ltd.» kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülýän döwrebap «E20 eVTOL» uçarynda ulanylmak üçin taýýarlanylýar. Bu uçar häzirki wagtda taslamanyň özi bilen ugurdaşlykda uçuşa ýaramlylyk sertifikatyny almak boýunça durnukly synaglardan geçýär.
Kilogram başyna 40 N·m diňe bir tehniki görkeziji däl-de, eýsem Hytaýyň eVTOL tehnologiýasy üçin asmana açylýan petekdir. Enjamyň ýenilligi — köp ýolagçy, ulgamyň bitewiligi — ygtybarlylyk we iki ýolly dolandyryş bolsa asmandaky howpsuzlyk diýmekdir. Häzirki wagtda Hytaý diňe bir dünýä liderleriniň yzyndan ýetmän, eýsem öz milli enjamlaryny taslaýan, öndürýän we sertifikatlaşdyrýan agzata öwrüldi. Indi esasy mesele bu uçarlaryň haçan uçjakdygynda däl (olar eýýäm örän ýakyn wagtda asmana galar), eýsem dünýä şäherleriniň bu ykjam innowasiýany kabul etmäge näderejede taýýardygyndadyr.
