Maglumat tehnologiýasynyň ösen döwründe çagalary dürli enjamlary, elektronikany we enjamlary: kompýuterler, telefonlar, planşetler we ş.m. ulanmakdan goramak gaty kyn, hawa, bu zerurmy? Bu enjamlary çagalar üçin ulanmagyň köp peýdasy bar bolsa gerek? Kompýuterleri we enjamlary ulanmagyň oňyn we ters taraplary hem-de olaryň çaga üçin zyýanly bolmazlygy üçin näme edilmelidigi barada pikirleneliň.
Çagalar we kompýuterler
Kompýuterler we dürli enjamlar (telefonlar, planşetler we ş.m.) köpden bäri durmuşymyzda aýrylmaz zatlara öwrüldi. Olary hatda kiçi çagalaryňam elinde görmek bolýar. Gadžetler we kompýuterler diňe bir aragatnaşyk we güýmenje üçin däl, eýsem öwrenmek üçin hem ulanylyp bilner. Häzirki wagtda köp okuw maksatnamalary bar, mekdeplerde elektron gündelikler girizildi, distansion okuw ulgamlary ulanylýar we ş.m. Ýaramaz täsirini azaltmak bilen çagaňyzyň kompýuterleri we beýleki elektronikalary ulanmagyndan has köp peýdalanmak üçin tehnologiýany nädip dogry ulanmalydygy barada maslahatlar bilen tanyşmaly.
Gadžetleri we kompýuterleri ulanmagyň peýdasy
Kompýuterler, noutbuklar, planşetler we smartfonlar amatlydyr, sebäbi olar internetdäki maglumatlara girýär we dürli programmalary ulanmaga mümkinçilik berýär. Bu enjamlary ulanmagyň aşakdaky oňyn taraplaryny görkezip bolar:
Ajaýyp motor ukyplaryny ösdürmek
Joýstik, düwmeler we duýgur ekranly enjamlarda işlemek, barmaklaryňyzy ösdürmäge we ajaýyp motor ukyplaryny ösdürmäge mümkinçilik berýär. Kompýuter syçanjygynyň ekranda hereketini yzarlamak, çaganyň ünsüni öwretmäge mümkinçilik berýär.
Başlangyç synpdaky okuwçylary okatmak. Bu, çaganyň özi wizual şekilleri we işjeň iş görnüşlerini ulanýan ýörite bilim programmalarynyň we oýunlaryň kömegi bilen bolup geçýär. Örän oňat oýunlar, çaga kynçylykly ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolup, başlangyç maglumatlary seljermek we gözleg işlerine gatnaşmak arkaly çözgüt tapmaly. Mysal üçin, bu setirlerden harplar gurmak, düşünjeleri şekiller bilen baglanyşdyrmak we ş.m.
Öýden köp peýdaly maglumatlara girmek
Internetde mekdep okuwçylary iň täze habarlary okap bilerler, kitaplaryň tekstlerini tapyp bilerler, ajaýyp açyş, syýahatçy, taryhy waka we ş.m. hakda gyzykly maglumatlary tapyp bilerler, internetiň kitaphanadan artykmaçlygy täze maglumatlaryň tiz berilmegidir.
Mekdep okuwçylarynda maglumat gözlemek we seljermek ussatlygy
Bu ussatlyk ýetginjeklikde has işjeň ösdürilýär. Dürli maglumat saýtlarynyň köplügi, alnan ähli maglumatlary seljermek we ondan ygtybarly maglumatlary saýlamak zerurlygy bilen okuwçy bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Maglumat gözlemek we seljermek endiklerinden başga-da, tankydy pikirlenmek ukybyny ösdürýär.
Synpdaşlary we mugallymlary bilen arabaglanyşyk. Belli bir synp okuwçylary üçin döredilen sosial ulgamlardaky ýörite bloglar we toparlar gaty gowy. Bu ýerde mugallym we okuwçylar maglumat we habar alyş-çalyş edip, jedelli meseleleri, okan eserlerini ara alyp maslahatlaşyp bilerler, taslamalarda bilelikde işläp bilerler we ş.m.
Kompýuterler we enjamlar öwrenmek üçin örän peýdalydyr. Şeýle-de bolsa, nädogry ýa-da ýygy-ýygydan ulanylsa, her kimiň gyzyklanmasy olara gönükdirilen bolsa, erbet bolup biler. Munuň öňüni almak üçin ene-atalar çagalaryna has köp üns bermeli we zerur bolsa enjamlaryň ulanylyşyna gözegçilik etmeli.
Kümüş MUHUTDINOWA,
Aşgabat şäheriniň 82-nji orta mekdebiniň inlis dili mugallymy
