Birla Tehnologiýa we Ylym Institutynyň iki inerzeneri, uçar heläkçiligi bolan ýagdaýynda ýolagçylaryň howpsuzlygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen innowasiýa ulgamyny taslady. Taslama REBIRTH diýilýär. AI bilen işleýän howa ýassygy, tersine zyňmak mehanizmleri we akylly zarba siňdiriji suwuklyklar uçaryň howpsuzlygyny üýtgedip biler.
REBIRTH taslamasy nähili dünýä indi?
Bu dizaýn, 2025-nji ýylyň iýun aýynda Ahmedabatda “Air India” heläkçiliginden soň ýüze çykdy. Bu wakanyň täsiri iki ýaş inerseneriň uçar heläkçiliginde adamyň ölmegini ýokarlandyrjak düýpgöter başgaça çemeleşmäge itergi berdi. Bu duýgy ylhamyna esaslanyp, Eşel Wasim we Dharsan Sriniwasan “şowsuzlygyň öňünde diri galmagy meýilleşdirmek” düşünjesi bilen REBIRTH ösdürdiler.
Ulgam nähili işleýär?
- Emeli intellekt we datçik gözegçiligi
Uçuş ulgamlary beýiklik, hereketlendirijiniň işleýşi, temperatura, sözbaşy we synag jogaby ýaly birnäçe parametrlere yzygiderli gözegçilik edýär. AI heläkçilik gutulgysyz bolanda işjeňleşýär. - Howpsuzlyk ýassygy we gorag galkanlary
Gatnaşykly howa ýassygy uçaryň burnundan, aşagyndaky we guýruk ýerlerinden ýerleşdirilýär we täsir etmezden gaty çalt (takmynan iki sekunt) ýerleşdirilýär. Bu howpsuzlyk howa ýassygynda täsiri ýeňletmek üçin öndürilen mata gatlaklary we akylly suwuklyklar bar. - Düşmegi haýallaşdyrmak we dikeldişi ýeňilleşdirmek
- Dwigateller işjeň bolsa, tersi zyňmak mehanizmleri ýa-da gaz gysgyçlary bilen aşak düşmek tizligi azalýar.
- Uçaryň daşky görnüşine açyk reňkli örtükler, GPS, infragyzyl signallar we yşyk çyralary girer, bu halas ediş toparlaryna galyndylary aňsatlyk bilen tapmaga mümkinçilik berer.
REBIRTH taslamasy uçar howpsuzlygy üçin gaty özboluşly we geljegi uly çözgütdir. AI bilen işleýän howa ýassygy we tehnologiýa komponentleri bilen gutulgysyz hadysalarda diri galmak mümkinçiligini artdyrmagy maksat edinýär. Hakyky durmuşa geçirmek kadalaşdyryjy tassyklamalary, synag laboratoriýalaryny we gözleg hyzmatdaşlygyny talap edýär. Şeýle-de bolsa, bu pikir awiasiýa howpsuzlygynyň geljegine umyt döredýär.
