Sanly tehnologiýalaryň we internetiň çalt depginler bilen ösmegi jemgyýetiň ähli ugurlarynda düýpli özgertmelere ýol açdy. Sosial torlar maglumat alyş-çalşygynyň, aragatnaşygyň we jemgyýetçilik işjeňliginiň möhüm bölegine öwrülen hem bolsa, olaryň çagalaryň we ýetginjekleriň psihologik ösüşine ýetirýän täsiri dünýäniň köp döwletlerinde alada döredýär. Hususan-da, algoritmler tarapyndan dolandyrylýan maglumat akymlary, kiberzorluk, zyýanly mazmun hem-de sanly garaşlylyk ýaş nesliň howpsuz ösüşi bilen bagly meseleleri gün tertibine çykardy.
- Çagalaryň sanly howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen täze hukuk başlangyjy
- Gadagançylygyň iki tapgyrlaýyn ornaşdyrylyşy
- Tehnologik kompaniýalaryň öňünde täze jogapkärçilikler
- Zyýanly mazmundan we kiberzorlukdan goramak boýunça döwlet syýasaty
- Fransiýanyň tejribesi halkara sanly syýasatyň täze ugruna öwrülýär
- Çagalaryň sanly howpsuzlygyny üpjün etmegiň strategik ähmiýeti
Şol nukdaýnazardan, Fransiýanyň 15 ýaşa çenli çagalar üçin sosial torlardan peýdalanmagy çäklendirýän täze kanuny diňe bir hukuk özgertmesi däl, eýsem sanly döwürde çagalaryň hukuklaryny goramaga gönükdirilen strategik döwlet syýasaty hökmünde häsiýetlendirilýär. Täze düzgünler ýaş nesliň wagtyny, ünsüni we psihologik abadançylygyny goramak bilen bir hatarda, sanly giňişlik bilen hakyky durmuşyň arasynda has sazlaşykly deňagramlylygy döretmegi maksat edinýär.
Çagalaryň sanly howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen täze hukuk başlangyjy
Fransiýanyň kabul eden täze kanuny dünýäde kämillik ýaşyna ýetmedikleriň sanly gurşawdaky howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen iň möhüm hukuk özgertmeleriniň biri hökmünde baha berilýär.
Kanuna laýyklykda, 15 ýaşdan kiçi çagalaryň sosial torlardan peýdalanmagy düýpli düzgünleşdirilýär. Bu çemeleşme diňe bir ýaş çäklendirmesini girizmek bilen çäklenmän, eýsem sanly tehnologiýalaryň çagalaryň ruhy we sosial ösüşine ýetirýän täsirini azaltmagy maksat edinýär.
Gadagançylygyň iki tapgyrlaýyn ornaşdyrylyşy
Täze düzgünler iki tapgyrda durmuşa geçiriler.
- 1-nji sentýabrdan başlap, 15 ýaşdan kiçi ýetginjeklere sosial torlarda täze hasap açmak gadagan ediler.
- 2027-nji ýylyň ýanwar aýyndan başlap bolsa, şol ýaş toparyna degişli ähli bar bolan hasaplar wagtlaýyn togtadylar ýa-da doly ýapylar.
Tapgyrlaýyn geçiş döwri döwlet edaralaryna, sanly platformalara we jemgyýete täze talaplara uýgunlaşmaga mümkinçilik berer.
Tehnologik kompaniýalaryň öňünde täze jogapkärçilikler
Täze kanun diňe bir ulanyjylara degişli talaplary däl, eýsem sosial tor platformalarynyň hem jogapkärçiligini artdyrýar.
Kanuna laýyklykda, ähli platformalar ulanyjylaryň ýaşyny ygtybarly kesgitlemäge mümkinçilik berýän netijeli barlag mehanizmlerini döretmäge borçludyrlar. Şeýle talaplaryň ýerine ýetirilmegi tehnologiýa kompaniýalary üçin tehniki we guramaçylyk taýdan täze çözgütleriň işlenip taýýarlanylmagyny talap eder.
Şeýlelikde, sanly platformalaryň jemgyýetçilik jogapkärçiligi täze derejä çykarylýar.
Zyýanly mazmundan we kiberzorlukdan goramak boýunça döwlet syýasaty
Prezident Emmanuel Makron birnäçe gezek çagalaryň internetde zyýanly mazmundan, kiberzorlukdan hem-de sanly garaşlylygyň töwekgelçiliklerinden goralmagynyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridigini nygtady.
Täze kanun:
- çagalaryň psihologik howpsuzlygyny goramagy;
- sanly garaşlylygyň öňüni almagy;
- hakyky durmuşdaky aragatnaşygy höweslendirmegi;
- kiberzorluga garşy göreşi güýçlendirmegi;
- ene-atalaryň we jemgyýetiň jogapkärçiligini goldamagy maksat edinýär.
Bu çäreler sanly gurşawyň ýaş nesil üçin has howpsuz we sagdyn bolmagyna hyzmat eder.
Fransiýanyň tejribesi halkara sanly syýasatyň täze ugruna öwrülýär
CCTV+ agentliginiň maglumatyna görä, Fransiýanyň täze kanuny beýleki Ýewropa döwletleri tarapyndan hem üns bilen öwrenilýär.
Bilermenleriň pikirine görä, kämillik ýaşyna ýetmedikleriň sanly hukuklaryny goramak boýunça alnyp barylýan bu täze çemeleşme geljekde Ýewropanyň beýleki ýurtlarynda hem degişli hukuk özgertmeleriniň kabul edilmegine itergi berip biler.
Şeýlelikde, Fransiýanyň başlangyjy halkara derejesinde sanly howpsuzlyk syýasatynyň ösüşine täze itergi berýär.
Çagalaryň sanly howpsuzlygyny üpjün etmegiň strategik ähmiýeti
Fransiýanyň 15 ýaşa çenli çagalar üçin sosial torlardan peýdalanmagy çäklendirýän täze kanuny sanly jemgyýetiň ösüşinde täze hukuk tapgyrynyň başlanýandygyny görkezýär. Bu başlangyç diňe bir ýaş çäklendirmesini girizmek bilen çäklenmän, eýsem çagalaryň psihologik saglygyny goramak, sanly gurşawdaky howpsuzlygy ýokarlandyrmak hem-de tehnologik kompaniýalaryň jemgyýetçilik jogapkärçiligini güýçlendirmek maksadyny öňe sürýär.
Dünýäde sanly tehnologiýalaryň täsiri barha artýan häzirki döwürde şeýle hukuk özgertmeleri ýaş nesliň bähbitlerini goramak bilen sanly ösüşiň arasynda sazlaşykly deňagramlylygy üpjün etmäge gönükdirilen möhüm halkara tejribeleriniň biri hökmünde çykyş edýär.
