Adamlar köplenç ýolagçylary daşamak üçin robot taksileriniň işlenip düzülişine üns berýärler, emma logistika pudagynyň ykdysadyýeti hem innowasiýalary we awtomatlaşdyrmagy talap edýär. Hytaý bu ugurda birnäçe günbatar döwlete garanyňda öňe geçdi, sebäbi diňe bir robot-furgon öndürijisi synag hökmünde 10 000-den gowrak awtomatlaşdyrylan eltip bermek enjamlaryny ulanyp başlady.
«Nikkei Asian Review»-iň düşündirişine görä, Şençženiň metrosynda logistika kompaniýasy «SF Express» eýýäm «Neolix» kompaniýasynyň 10 000 robot-furgonyny işe girizdi. Bu furgonlar adamlaryň gatnaşmagy gerek bolmazdan hereket edip bilýär we 500 kg-a çenli ýük daşap biler. Synagyň çäginde Şençženiň bir metro stansiýasynda robot-furgonlar sagat 20:00-dan başlap ýükleri ýollara getirýärler. Şol wagtyň özünde-de stansiýada adam az bolýar, ýöne furgonlar metro ýolagçylary bilen bir wagtda hereket edýär. Robotlar howpsuzlygy üpjün etmek üçin ýörite sazlanýar — päsgelçilik ýüze çykanda awtomatik durýarlar we ýolagçylara iki metre çenli aralygy saklamagy ätiýaçlyk üçin duýdurýan sesli duýduryş berilýär. Furgonlar ýörite bellenen ýollarda, adamlar bilen deňeşdirende biraz çalt hereket edýär. Ýükler soňra adamlaryň kömegi bilen otlylara geçirilýär we ýerasty logistika merkezlerine eltilýär. Munuň netijesinde şäher transport infrastrukturasynyň boş meýdanlary netijeli ulanylýar we ýükler has çalt eltilýär.
Pekindäki «Neolix» kompaniýasy, Şençžende ulanylýan robot-furgonlary işläp düzüji, geljek 10 ýylda olaryň sanyny 10 000-den 10 milliona çykarmagy meýilleşdirýär. Şeýle eltip bermek enjamlary algoritm taýdan kämilleşdiriler we tizligi artdyrylar, wagtyň geçmegi bilen bu ulaglar logistika bazarynda sürüjileri çalyşar. Hytaýda, elektron söwda bazary ösüp, logistika bäsleşigi örän ýokary derejä çykdy. Şonuň üçin-de ulaglary awtomatlaşdyrmak bazar gatnaşyjylaryna çykdajylary azaltmak arkaly diýseň uly tygşytlylyk berip biler. «AlixPartners» amerikan kompaniýasynyň geçiren soragnamasyna görä, geçen ýyl logistika pudagynyň 80 göteriminiň ýolbaşçylary çykdajylaryň ýokarlanmagy bilen ýüzbe-ýüz boldy.
«Neolix» kompaniýasynyň müşderileri «SF Express», «JD Logistics» we «China Post» bolup, bu robot-furgonlary satyn alýarlar. Hytaýda şunuň ýaly ulag öndürijiler arzan zatlara eýe, şonuň üçin olar eksport bazarlara uly umyt bilen seredýärler. Hytaýda tejribe toplanandan we programma üpjünçiligi kämilleşdirilenden soň, olar robot-furgonlaryny beýleki ýurtlara hem iberip bilerler. «Neolix» kompaniýasynyň wekilleriniň aýtmagyna görä, robot-furgon öndürmegiň çykdajysy adaty furgona garanyňda 20–30 göterim arzan, sebäbi sürüjiniň rahatlygyna üns bermegiň zerurlygy ýok. Robota aýlyk tölenmeýändigi hem göz öňünde tutulsa, tygşytlylyk hasam artýar.
«Neolix» kompaniýasy 2021-nji ýylda Pekiniň häkimiýetlerinden robot-furgonlary ulanmak üçin rugsat gazandy. «Didi Chuxing» bilen geçirilen synagda bir şäherde gapy-gapy ýük daşamagyň bahasy $1,4-a çenli peseldildi. Şeýle furgonlary esasan şäher içindäki ýerlerde ulanmak amatly we howpsuzlyk sebäpli köplenç ýapyk meýdanlarda hereket edýärler.
Elbetde, tehnologiýa heniz kämilleşmändir. Robot-furgonlar ýükleri özbaşdak dolandyrmak ukybyna eýe däl, olary welosiped we motosikl kurýerleri bilen deňeşdirende tizligi pesdir. Häzirlikçe häkimiýetler ýokary tizlikli aragatnaşykda olaryň ulanylmagyna rugsat bermekden gaça durýarlar. Şeýle-de bolsa, bu täze ugurda bäsleşik örän uly we Hytaýda köp kompaniýa öz awtomatlaşdyrylan ýerüstü ýük daşamak enjamlaryny işläp düzýär.
«Neolix» kompaniýasy, bu ýylyň ahyryna çenli Hytaýdan daşarda 1000 robot-furgon üçin sargyt almak isleýär. Daşary bazarlarda kompaniýa esasy ýagdaýda amerikan startaplary bilen bäsleşmeli bolar, emma olaryň pikirine görä Hytaýda gazanylan tejribe daşarda bäsdeşlik artykmaçlyklaryny bermäge kömek eder.
