Türkiýede 5G tehnologiýasy resmi taýdan işe girizildi. Turkcell, Türk Telekom we Vodafone arkaly hödürlenýän 5G ulgamynyň 4.5G-den tapawutlary we aýratynlyklary.
Düýn Türkiýäniň paýtagtynda geçirilen ýörite dabarada resmi taýdan 5G tehnologiýasyna geçdi. Prezident Rejep Taýyp Erdoğan 5G ulgamyny işe girizmek dabarasynda ýörite düwmä basyp, bu täze sanly eýýamyň badalgasyny berdi. Şu pursatdan başlap, Turkcell, Türk Telekom we Vodafone müşderileri bu ýokary tizlikli toruň amatlyklaryndan peýdalanyp başlarlar.
Türkiýede 5g ulgamynyň tanyşdyrylyşy we ilkinji synaglar
Ankara şäherinde geçirilen dabarada Stambul, Çanakkale, Rize, Hataý, Mardin we Bitlis ýaly şäherler bilen 5G arkaly göni we bökdençsiz aragatnaşyk guraldy. Bu şäherlerde 5G ulgamy anlyk ýagdaýda işjeňleşdirildi we ýakyn sagatlaryň dowamynda tehnologiýanyň ýurduň ähli künjeklerine ýaýradyljakdygy habar berildi. Ulanyjylar eýýäm öz enjamlarynda 5G aýratynlygyny açyp, tizlik synaglaryny (speedtest) geçirip bilerler.
5g we 4.5g ulgamlarynyň arasyndaky esasy tapawutlar
Täze nesil mobil aragatnaşyk infrastrukturasy bolan 5G, öňki nesil bilen deňeşdirilende esasan üç aýratynlygy bilen öňe çykýar:
- Ýokary tizlik: 5G tehnologiýasy 4.5G-den 10 esse çalt tizlik hödürleýär. Ilkinji synaglarda ulanyjylar saniyede 1.000 Mbps ýükleme (download) we 200 Mbps ugratma (upload) tizligine ýetdiler. Ulgam doly ýola goýlanda bu tizlik 2 Gbps derejesine ýeter.
- Pes gijikme (Latency): Ozal 4.5G-de 30-40 millisekunt bolan gijikme möhleti 5G bilen 1 millisekunda çenli peselýär. Bu, wirtual hakykat we bulut (cloud) oýunlary üçin ajaýyp mümkinçilikdir.
- Giňişleýin sygymlylyk: Konsertler, stadionlar ýa-da söwda merkezleri ýaly köp adamly ýerlerde öňler internet kesilýän bolsa, 5G arkaly bir inedördül kilometrde millionlarça enjam bir wagtda bökdençsiz aragatnaşyk gurup biler.
- Täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy: Öz-özi dolandyrylýan (awtonom) ulaglar we nesneleriň interneti (IoT) ýaly tehnologiýalar indi doly güýjünde işläp biler. Bulut we programma üpjünçiligine esaslanýan mimarasy tory has çeýe we modulýar (modular) ýagdaýa getirýär.
5g tehnologiýasy durmuşymyzda nämeleri üýtgeder?
5G diňe bir internet tizligini artdyrman, eýsem edaralaryň we raýatlaryň ýaşaýyş durmuşyny bütinleý üýtgeder. Saglygy goraýyşda ultra pes gijikme arkaly lukmanlar ýüzlerçe kilometr uzaklykdaky hassalary robot ulgamlary arkaly operasiýa edip bilerler. Akylly şäherlerde we senagat zolaklarynda önümçilik liniýalaryndaky kemçilikler öňünden ýüze çykarylar we zawodlar has netijeli işlär. Ulaglar ýolda anlyk maglumat alyş-çalyşygy arkaly hadysalaryň öňüni alar we howpsuzlyk ulgamlary, şol sanda kiberhowpsuzlyk has kämil derejä ýeter.
