Türkmenistanda ýaş nesle döwrebap bilim bermek, bilim ulgamyna sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak we okuwçylaryň innowasion düşünjesini ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler täze mazmun bilen dowam etdirilýär.
2026-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda — Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli, Türkmenistanyň umumybilim berýän mekdepleriniň 1-nji synpyna okuwa başlan körpelere Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň adyndan «Bilimli» atly döwrebap noutbuk kompýuterleri dabaraly ýagdaýda sowgat berildi. Bu asylly däp ýaş nesliň ilkinji okuw ýyllaryndan başlap döwrebap tehnologiýalar bilen tanyşmagyna, bilim almaga bolan höwesiniň artmagyna we geljekde sanly başarnyklara eýe hünärmenler bolup ýetişmegine örän möhüm goşant goşýar.
Bilime ilkinji ädimde sanly mümkinçilik
Häzirki wagtda tehnologiýalar bilim ulgamynyň aýrylmaz bölegine öwrülýär. Şunuň bilen baglylykda, birinji synpa gadam basýan okuwçylara gowşurylýan «Bilimli» noutbuklary diňe bir tehniki enjam bolman, eýsem çagalaryň bilim almagyna niýetlenen döwrebap elektron okuw serişdesidir. Noutbuklara okuwçylaryň ýaş aýratynlyklaryna laýyk gelýän birnäçe sanly mümkinçilikler girizildi:
- türkmen, rus we iňlis dilleri boýunça okuw serişdeleri;
- hasap maşklary;
- elektron sözlükler we kitaplar;
- öwrediji oýunlar;
- başlangyç synplaryň esasy dersleri boýunça okuw gollanmalary.
Bu mümkinçilikler çagalaryň sapaklary has gyzykly görnüşde özleşdirmegine, özbaşdak öwreniş endiklerini ösdürmegine we sanly gurallar bilen netijeli işlemäge kömek edýär.
Ýurdumyzda öndürilen döwrebap okuw enjamy
«Bilimli» noutbuklarynyň taýýarlanylmagy ýaş nesliň döwrebap bilim almagy üçin döredilýän şertleriň aýdyň beýanydyr. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2026-njy ýylyň 1-nji maýynda gol çeken degişli resminamasynyň esasynda okuwçylara sowgat beriljek noutbuklary öndürmek, bilim edaralarynda gurnamak we tehniki hyzmatyny üpjün etmek boýunça işler amala aşyryldy. Bu ugurda:
- «Agzybirlik tilsimaty» bilelikdäki kärhanasy;
- «Aýdyň gijeler» hojalyk jemgyýeti tarapyndan öndürilen noutbuklar Aşgabat, Arkadag şäheri we ýurdumyzyň welaýatlaryndaky bilim edaralaryna wagtynda ýetirildi.
«Bilimli» noutbuklarynyň tehniki aýratynlyklary
Täze okuw ýyly üçin taýýarlanan «Bilimli» noutbuklary häzirki zaman tehniki talaplaryna laýyklykda öndürildi. Enjamyň esasy aýratynlyklary:
- Android 15 operasion ulgamy;
- 6 gigabaýt operatiw ýat;
- 128 gigabaýt içerki ýat;
- köpugurly sensor paneli;
- goşmaça LED paneli;
- gözi goramaga niýetlenen pes ýagtylykly ekran;
- USB kabelli «syçanjyk» we zarýad beriji adapter.
Bu mümkinçilikler okuwçylara maglumat gözlemek, okuw programmalaryndan peýdalanmak we sanly serişdeler arkaly bilimlerini ösdürmek üçin amatly şert döredýär.
1-nji synp okuwçylary üçin ýörite programma üpjünçiligi
«Bilimli» noutbuklarynyň esasy aýratynlyklarynyň biri hem onuň çagalar üçin ýörite taýýarlanan programma üpjünçiligidir. Enjamda çagalaryň bilimini we döredijilik ukybyny ösdürmäge gönükdirilen birnäçe programma ýerleşdirildi. Olaryň arasynda:
- «Älemgoşar»;
- «Kitaphana»;
- «Döwlet nyşanlary»;
- «English»;
- «Elipbiý»;
- «Meniň Watanym»;
- «Şekilli aýdymlar»
ýaly okuw serişdeleri bar. Bu programmalar çagalaryň okamak, ýazmak, hasaplamak, dil öwrenmek we döredijilik ukyplaryny ösdürmegine ýardam edýär.
Sebitlerde 1-nji synp okuwçylaryna gowşurylan sowgatlar
Täze 2026–2027-nji okuw ýylynyň başlanmagy bilen ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda hem birinji synp okuwçylary üçin dabaraly çäreler geçirildi. Şol sanda:
- Aşgabat şäherinde 17 müň 145 ilkinji synp okuwçysyna;
- Arkadag şäherinde 650-ä golaý okuwça;
- Ahal welaýatynda 18 müňe golaý çaga;
- Balkan welaýatynda 9 müňden gowrak çaga;
- Daşoguz welaýatynda 27 müňe golaý çaga;
- Lebap welaýatynda 20 müň 674 okuwça;
- Mary welaýatynda 27 müň 605 okuwça
«Bilimli» noutbuklary sowgat hökmünde gowşuryldy.
Sanly bilim — geljegiň binýady
«Bilimli» noutbuklarynyň ýaş okuwçylara berilmegi diňe bir baýramçylyk sowgady bolman, eýsem ýaş nesliň sanly dünýä bilen ilkinji aragatnaşygyny üpjün edýän möhüm başlangyçdyr. Sanly bilim serişdeleriniň ösdürilmegi çagalaryň döwrebap bilim almagyna, tehnologiýalardan netijeli peýdalanmagyna we geljekde innowasion pikirlenýän hünärmenler bolup ýetişmegine giň mümkinçilik berýär.
«Bilimli» noutbuklary — ýaş nesliň bilim ýolundaky ilkinji sanly ýoldaşy, täze mümkinçiliklere açylýan möhüm ädimdir.
