Mukaddes ata Watanymyz Türkmenistan diýarymyza döwlet Garaşsyzlygymyzyň BMG tarapyndan ykrar edilen milli serpaýy — hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesi Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, mertebesi belent hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda günsaýyn rowaçlanyp, halkara başlangyçlarda parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgesiniň baş şygaryna öwrüldi. Hut şu nukdaýnazardan-da, baky Bitaraplygymyzyň 30 ýyllyk şanly toýunyň giňden dabaralandyrylýan şu ýylymyz halkymyzyň erk-islegleri esasynda «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip atlandyryldy. Örän çuň mazmunly bu ajaýyp şygaryň esasynda halkara derejesinde hemişelik Bitaraplygymyzyň 30 ýyllyk şanly toýunyň giňden bellenilýän günlerinde, Halkara Bitaraplyk baýramynyň öňüsyrasynda bitaraplyk taglymaty barada gürrüň etmek, biz üçin diýseň ýakymlydyr.
Bitaraplyk — bagtyýarlyk
Döwletleriň syýasy, ykdysady hem-de jemgyýetçilik ösüşinde parahatçylyk aýratyn möhüm ähmiýete eýedir. Parahatçylygyň saklanmagy bolsa köplenç ýurtlaryň daşary syýasatynyň iki ýoluny — hyzmatdaşlyk we bitaraplyk ýoluny saýlamagynyň netijesinde amala aşýar. Şeýle syýasat dünýäniň köp ýurtlary tarapyndan möhüm gymmatlyk hökmünde ykrar edilýär. Mukaddes ata Watanymyz Türkmenistan döwleti hem 1995-nji ýyldan bäri her ýylyň 12-nji dekabrynda bellenilýän Halkara Bitaraplyk güni bilen dünýäniň syýasy giňişliginde aýratyn orun eýeleýär. Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk syýasaty diňe bir halkara gatnaşyklarynda däl, eýsem halkymyzyň abadançylyk, berkararlyk we bagtyýar ýaşaýşynyň mizemez hukuk binýadyna öwrüldi. Şonuň üçin hem «Bitaraplyk – bagtyýarlyk» düşünjesi ata Watanymyzyň ösüş ýolunyň aýratyn şertlendirilýän ýörelgesidir.
Bitaraplygyň manysy we gymmaty
Bitaraplyk — ýurduň halkara gatnaşyklarynda garşydaşlyga goşulmazlyk, döwletleriň içerki işlerine aralaşmazlyk, parahatçylykly syýasaty öňe sürmek we hyzmatdaşlygy ösdürmek ýörelgelerine esaslanýan syýasy-ykdysady ýol ulgamydyr. Türkmenistanyň 1995-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan Halkara derejesinde ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagy dünýäde ilkinji we ýeke-täk ýagdaý bolup, ýurdumyzyň halkara abraýyny artdyrdy.
Bu derejäniň esasy gymmaty:
- Parahatçylyk we durnuklylyk— ýurt içinde ylalaşykly jemgyýetiň döredilmegi.
- Dost-doganlyk gatnaşyklary— ähli döwletler bilen deňhukukly hyzmatdaşlyk.
- Ykdysady ösüş üçin giň mümkinçilikler— daşary ýurt maýasynyň çekilmegi, halkara söwdanyň giňelmegi.
- Milli howpsuzlygyň berkidilmegi— syýasy taýdan howpsuz, ynamly dünýä derejesindäki ýurt.
Bitaraplyk – abadançylygyň milli binýady
Türkmenistanda Bitaraplyk diňe bir daşary syýasatyň ýörelgesi däl, eýsem halkymyzyň ýaşaýyş derejesine, jemgyýetçilik taýdan durnukly ösüşine gönüden-göni täsir edýän milli syýasatdyr. Parahatçylykly gurşawyň hökmany netijesi bolsa — bagtyýar durmuş, döredijilige we zähmete giň ýol açylmagydyr. Hut şu nukdaýnazardan-da, türkmen halkymyzyň hemişelik Bitaraplyk ýörelgesiniň milli hukuk esasy şu aşakdakylary öz içine alýar:
- Ýurdyň ykdysady taýdan ösüşi: Bitaraplyk syýasaty ykdysady gatnaşyklary giňeldip, täze desgalaryň gurluşygyny, önümçiligiň döwrebaplaşdyrylmagyny we dünýä bazarlaryna çykmagy üpjün edýär.
- Jemgyýetde ynam we asudalyk: Parahatçylykly jemgyýetde raýatlaryň durmuş hiliniň ýokarlanmagy, ýaşlaryň bilim almagy, medeniýetiň özgerip, ösmegi has ýeňilleşýär.
- Saglyk we abadançylyk: Durnukly jemgyýet sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýaýran mekanyna öwrülýär.
Bitaraplyk — dünýäni baglanyşdyrýan köpri
Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy dünýäniň ýurtlaryny ýakynlaşdyrýan, dost-doganlyk gatnaşygy, hoşniýetli hyzmataşlygy berkitýän, ynamy ýokarlandyrýan köpridir. Bitarap ýurt hökmünde Türkmenistan:
- halkara maslahatlara, parahatçylyk bilen baglanyşykly çäreleriň geçirilmegine giň mümkinçilik döredýär;
- ynsanperwer hyzmatdaşlygy — ýurdumyzyň bilim, ylym, sport, saglygy goraýyş, medeniýet ýaly ugurlaryny ösdürýär;
- dünýä derejesinde energetika, ulag-logistika, ekologiýa boýunça möhüm başlangyçlary öňe sürýär.
Bu başlangyçlaryň ählisi dostluk we parahatçylyk ýörelgesine esaslanýan Bitaraplygyň dünýä ähmiýetiniň uludygyny görkezýär.
Bitaraplyk — bagtyýar geljege eltýän ýol
Türkmenistanyň Bitaraplygy halkymyzyň bagtyýar geljegini üpjün edýän döwlet syýasatynyň ýüregi bolup durýar. Bitaraplygyň berýän mümkinçilikleri, döredýän parahatçylykly gurşawy hem-de döwrebap ösüşleri halkymyza ruhy güýç, döredijiligiň açary boldy. Şonuň üçin hem türkmen halky Bitaraplygy diňe bir jemgyýetçilik-syýasy ýörelge hökmünde däl, eýsem milli bagtyýarlyk çeşmesi hökmünde kabul edýär.
Parahat Hallyýew,
Oguz han etrabynyň bedenterbiýe we sport bölüminiň
sport mekdebiniň Milli göreş boýunça tälimçi mugallymy.
