Türkmen halkynyň ruhy dünýäsinde mukaddeslik bilen bagly aýlaryň içinde Oraza aýynyň hem aýratyn orny bar. Bu mukaddes aýyň gadyr-gymmaty, onuň ynsan kalbyna ýetirýän täsiri barada beýik söz ussady Magtymguly Pyragy şeýle diýipdir:
«Remezan diýerler aýyň ýagşyn».
Şahyryň bu setiri diňe bir dini düşünjäniň beýany bolman, eýsem, ahlak kämilliginiň, sabyr-kanagatyň, ruhy täzelenişiň beýik waspydyr.
Oraza – ruhy päklik mekdebi
Oraza aýy musulman dünýäsi üçin diňe bir agyz beklemek bilen çäklenmeýär. Ol ynsanyň içki dünýäsi bilen ýüzbe-ýüz bolýan, kalbyňy arassalaýan, nebsini terbiýeleýän mukaddes mekdepdir. Açlyk we suwsuzlyk adamyň sabyrlylygyny berkidýär, şükür etmegiň gadryny öwredýär. Şonuň üçin hem Magtymguly Pyragy bu aýy «aýyň ýagşysy» diýip atlandyrýar.
Oraza aýynda adam diňe bir iýip-içmekden saklanman, eýsem, ýaman sözden, göriplikden, gahar-gazapdan hem daşda durmaga çalyşýar. Şeýle ýagdaýda jemgyýetde özara sylag-hormat güýçlenýär, mätäçlere goldaw artýar, sahawatlylyk giň gerim alýar.
Sahawat we agzybirlik aýy
Oraza aýynda berilýän sadakalar, agyz açarlyklar, dogan-garyndaşlaryň bir saçagyň başynda jem bolmagy – bularyň hemmesi halkymyzyň asylly däpleriniň dowam edýändiginiň subutnamasydyr. Bu aýda baý bilen garybyň arasynda ruhy deňlik emele gelýär. Açlygyň nähili duýgyny döredýändigini başdan geçirýän adam, mätäjiň halyna has çuňňur düşünýär.
Magtymguly Pyragynyň döredijiliginde ynsanperwerlik, ýagşylyk, halallyk ýaly gymmatlyklar öňe sürülýär. Onuň Oraza baradaky pikirleri hem şol umumy ahlak ýörelgeleriniň dowamydyr. Şahyryň nazarynda, Remezan diňe bir wagtlaýyn amaldan däl, eýsem, ruhy arassalygyň ýolundan ybaratdyr.
Kalbyň täzelenişi
Oraza aýy gelende, metjitleriň yşyklary ýakylýar, mukaddes Gurhan owazlary giňişlige ýaýraýar. Gijeki tarawa namazlarynda edilen dilegler, edilen towbalar adamyň kalbyna rahatlyk berýär. Şeýle pursatlarda adam öz ömrüne ser salýar, eden säwliklerini boýun alýar, ýagşylyga ymtylýar.
Magtymguly Pyragynyň «Remezan diýerler aýyň ýagşyn» diýen setiri hem, ine, şu ruhy beýikligiň beýanydyr. Çünki bu aýda edilen her bir ýagşy amal has sogaply, her bir päk niýet has gymmatly hasaplanýar.
Oraza aýy – sabyrlylygyň, päk niýetiň, sahawatyň we agzybirligiň aýydyr. Magtymguly Pyragynyň «Remezan diýerler aýyň ýagşyn» diýen ajaýyp şygyr setiri arkaly beýan edilen bu hakykat asyrlar geçse-de gymmatyny ýitirmeýär. Remezan her ýylda gelýär, emma onuň berýän ruhy sapaklaryny kabul etmek her birimiziň öz erkimize baglydyr.
Akyldar şahyrymyzyň aýdyşy ýaly, hakykatdan hem, Remezan – aýlaryň ýagşysydyr. Ol diňe bir senenamanyň mukaddes aýy däl, eýsem, ynsan kalbynyň täzeleniş baýramydyr.
Döwran Orazdurdyýew,
Mary şäheriniň 6-njy sport mekdebiniň
agyr atletika boýunça tälimçi mugallymy.
