«Şan­ly me­kan» — ga­ýyk önüm­çi­li­gi­ne ýö­ri­te­le­şen kär­ha­na

Türk­me­nis­ta­nyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti­niň di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dü­ril­me­gi tä­ze se­na­gat pu­dak­la­ry­nyň, şol san­da gä­mi we ga­ýyk gur­lu­şy­gy­nyň ke­ma­la gel­me­gi­ne şert dö­red­ýär. Ha­zar deň­zi­niň türk­men ke­na­ryn­da­ky döw­re­bap önüm­çi­lik kuw­wat­lyk­la­ry hem-de hu­su­sy pu­da­gyň iş­jeň­leş­me­gi ýur­du­my­zyň bu ugur­da­ky yk­dy­sa­dy müm­kin­çi­lik­le­ri­ni has-da art­dyr­dy. Şun­da Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de gä­mi gur­lu­şy­gy, suw ulag­la­ry pu­da­gy uly ösüş­le­re eýe bol­dy.

Ýur­du­myz­da gä­mi we ga­ýyk önüm­çi­li­gi­niň ös­dü­ril­me­gi di­ňe bir ulag pu­da­gy­ny kä­mil­leş­dir­mek bi­len çäk­len­män, eýsem, beý­le­ki ugur­la­ry hem öz içi­ne al­ýar. Ha­za­ryň türk­men ke­na­ry­nyň ýa­ra­şy­gy bo­lan «Awa­za» mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da ulan­mak üçin döw­re­bap ge­ze­lenç ga­ýyk­la­ryň­dyr ka­ter­le­riň kö­pel­me­gi sy­ýa­hat­çy­ly­gyň hi­li­ni ýo­kar­lan­dyr­sa, ba­lyk­çy­lyk ho­ja­lyk­la­ry­nyň döw­re­bap en­jam­laş­dy­ryl­ma­gy azyk bol­çu­ly­gy­na go­şant goş­ýar.

Türk­me­nis­ta­nyň se­na­gat­laş­ma stra­te­gi­ýa­sy we im­por­tyň or­nu­ny tut­ýan önüm­çi­li­gi ös­dür­mek ug­run­da­ky baş­la­nyç­la­ry hu­su­sy kär­ha­na­la­ry­nyň ro­waç­lan­ma­gy­na giň ýol aç­dy. Hä­zir­ki wagt­da ýur­du­myz­da gä­mi we ga­ýyk önüm­çi­li­gi ba­ba­tyn­da­ky döw­let eýe­çi­li­gin­dä­ki pu­dak­lar bi­len bir ha­tar­da türk­men te­le­ke­çi­le­ri-de bu ugur­da uly iş­le­ri dur­mu­şa ge­çir­ýär­ler. Öz­bo­luş­ly ýo­ly bo­lan şeý­le kär­ha­na­la­ryň bi­ri «Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­dir. Bu ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti ýo­ka­ry de­re­je­de berk bo­lan aý­na plas­tik­den, kom­po­zit ma­te­rial­lar­dan dür­li gör­nüş­li suw ho­wuz­la­ry­ny, ba­lyk­çy­lar üçin ga­ýyk­la­ry, ge­ze­lenç et­mä­ge ni­ýet­le­nen ka­ter­le­ri ön­dür­ýär.

Ýur­du­myz­da suw ulag­la­ry­nyň önüm­çi­li­gi­ne ýö­ri­te­le­şen san­ly­ja hu­su­sy kär­ha­na­la­ryň bi­ri bo­lan «Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­niň önüm­le­ri­ni esa­san fi­berg­las — sü­ýüm­li aý­na we kom­po­zit ma­te­rial­lar­dan ýa­sa­ma­gy ga­ýyk­la­ryň ýe­ňil­li­gi­ni, çy­dam­ly­ly­gy­ny we pos­la­ma gar­şy dur­nuk­ly­ly­gy­ny üp­jün ed­ýär.

«Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti ýa­kyn­da ge­çi­ri­len Türk­me­nis­ta­nyň Se­na­gat­çy­lar we te­le­ke­çi­ler bir­leş­me­si­niň dö­re­dil­me­gi­niň 18 ýyl­ly­gy­na ba­gyş­la­nan ser­gä gat­na­şyp, on­da ýo­ka­ry de­re­je­de berk bo­lan aý­na plas­tik­den iri göw­rüm­li tä­sin önüm­le­ri­ni gör­kez­di. Bu önüm­ler uzak­möh­let­le­ýin­li­gi hem-de ho­wa­nyň tem­pe­ra­tu­ra­sy­nyň düýp­li üýt­ge­me­le­ri­ne dur­nuk­ly­ly­gy bi­len ta­pa­wut­la­nyp, bir­nä­çe gör­ke­zi­ji­le­ri bo­ýun­ça al­ýu­min­den we agaç­dan üs­tün çyk­ýar. Berk­li­giň we ýe­ňil­li­giň ut­gaş­ma­gy bi­len ýüz­mä­ge ni­ýet­le­nen bu önüm­le­riň ba­lyk­çy­la­ryň, de­ňiz sy­ýa­hat­çy­ly­gy­ny ha­la­ýan­la­ryň, ha­las ediş gul­lu­gy­nyň hem-de de­ňiz­çi­le­riň ara­syn­da uly is­leg­den peý­da­la­nyl­ýan­dy­gy ikuç­suz­dyr. Şeý­le ga­ýyk­dyr gä­mi­le­riň ula­nyş möh­le­ti 20 — 25 ýy­la ba­ra­bar­dyr.

2022-nji ýyl­da dö­re­di­len bu ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti gä­mi­gur­lu­şy­gyn­dan baş­ga-da uly ho­wuz­la­ry taý­ýar­la­mak we gur­na­mak iş­le­ri­ni alyp bar­ýar. Ze­rur bo­lan gap­lar kär­ha­na­nyň za­wo­dyn­da ön­dü­ril­ýär we taý­ýar gör­nü­şe ge­ti­ril­ýär. Bu bol­sa bu­ýur­ma­la­ryň tiz gur­nal­ma­gy­ny we çyg­ly­lyk ge­çir­mez­li­gi­ni üp­jün ed­ýär. Ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti ho­wuz­da­ky su­wuň örän aras­sa bol­ma­gy­ny şert­len­dir­mek üçin kwars çä­ge­si­niň ýa-da aý­na­lar ar­ka­ly ag­ram ber­me­giň esa­syn­da sü­zü­ji we aras­sa­laý­jy ul­gam­la­ry-da tek­lip ed­ýär.

Öz işi­niň us­sa­dy bo­lan «Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti mo­dul pri­çal­la­ry­ny ön­dü­ri­ji kuw­wat­lyk­la­ry­na eýe­dir. Gur­na­mak­da ýe­ňil we amat­ly bo­lan bu ab­zal pri­çal en­jam­la­ry­dyr eme­li ada­la­ry gö­ni su­wuň ýü­zün­de gur­na­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rip, dynç alyş zo­la­gy­ny­dyr wagt­la­ýyn des­ga­la­ry dö­red­ýär.

Bi­nä­gär­lik ul­ga­myn­da kär­ha­na­nyň kom­po­zit ma­te­rial­la­ry te­kiz ýyl­ma­nak üst­ki gör­nüş­le­ri gör­kez­mek üçin mä­käm daş­ky be­zeg pa­nel­le­ri­ni dö­ret­mäge müm­kin­çi­lik ber­ýär. Hä­zir­ki wagt­da bu önüm­le­riň ga­lyň­ly­gy­ny art­dyr­mak üçin çig mal da­şa­ry ýurt­dan sa­tyn alyn­ýar.

Döw­let ygtyýarnamalaşdyryş ta­lap­la­ry­na la­ýyk gel­ýän ke­pil­lik­le­riň we hi­liň uzak­möh­let­le­ýin bol­ma­gy­na aý­ra­tyn üns ber­ýän kär­ha­na­nyň ýö­ri­te la­bo­ra­to­ri­ýa­sy bar. Ol ýer­de ma­te­rial­la­ry we önüm­çi­lik pro­ses­le­ri­ni ge­çir­mek üçin yzy­gi­der­li yl­my-bar­lag iş­le­ri ge­çi­ril­ýär.

Kär­ha­na­da iş­le­ýän hü­när­men­ler dün­ýä tej­ri­be­si­ni öw­ren­mek bi­len bir ha­tar­da, ýer­li şert­le­ri hem göz öňün­de tut­ýar­lar. Önüm­çi­lik tap­gy­ryn­da çyz­gy­la­ryň taý­ýar­la­ny­şyn­dan baş­lap, ga­ýy­gyň su­wa goý­be­ril­ýän pur­sa­dy­na çen­li äh­li iş­ler hal­ka­ra ül­ňü­le­ri­ne la­ýyk­lyk­da al­nyp ba­ryl­ýar. Bu bol­sa «Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­niň önüm­le­ri­niň di­ňe bir içer­ki ba­za­ryň is­le­gi­ni ka­na­gat­lan­dyr­mak bi­len çäk­len­män, gel­jek­de da­şa­ry ýurt ba­zar­la­ryn­da-da bäs­deş­li­ge ukyp­ly bol­ma­gy­na iter­gi ber­ýär.

Ak­my­rat SUL­TA­NOW, «Şan­ly me­kan» ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­niň di­rek­to­ry:

— Mil­li te­le­ke­çi­li­giň bu ug­ra ga­dam bas­ma­gy ýur­du­my­zyň gä­mi gur­lu­şyk pu­da­gy­nyň di­ňe bir döw­let kär­ha­na­la­ry bi­len çäk­len­män, hu­su­sy pu­da­gyň ha­sa­by­na hem gi­ňe­ýän­di­gi­ni gör­kez­ýär. Ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­miz ta­ra­pyn­dan ön­dü­ril­ýän ga­ýyk­lar Ha­zar deň­zi­niň ke­nar­ýa­ka se­bit­le­rin­de zäh­met çek­ýän ba­lyk­çy­la­ryň we sy­ýa­hat­çy­la­ryň işi­ni ýe­ňil­leş­dir­mek bi­len bir ha­tar­da, tä­ze iş orun­la­ry­nyň dö­re­dil­me­gi­ne-de uly go­şant goş­ýar.

Kär­ha­na­myz ga­ýyk­lar­dyr ka­ter­le­riň dü­züm bö­lek­le­ri­ni sa­tyn al­mak, çig mal üp­jün­çi­li­gi ba­ba­tyn­da da­şa­ry ýurt­la­ryň bir­nä­çe­si bi­len hyz­mat­daş­lyk ed­ýär.

Ho­ja­lyk jem­gy­ýe­ti­miz hä­zir­ki wagt­da gu­ry ýük gä­mi­le­ri­niň, tan­ker­le­riň we dür­li mak­sat­ly tir­keg gä­mi­le­ri­niň tas­la­ma­la­ry­ny dur­mu­şa ge­çir­ýär. Şeý­le­-de eda­ra-kär­ha­na­la­ry­dyr ba­lyk­çy­lyk ho­ja­lyk­la­ry üçin ni­ýet­le­ni­len dür­li öl­çeg­dä­ki mo­tor­ly ga­ýyk­la­ryň we ka­ter­le­riň gur­lu­şy­gy­ny alyp bar­ýar.

Gel­jek­de pat­rul ka­ter­le­ri­ni, ýah­ta­la­ry ön­dür­me­gi mak­sat edin­ýä­ris.

Türk­men te­le­ke­çi­le­ri üçin giň müm­kin­çi­lik­le­ri dö­re­dip ber­ýän Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­za hem-de Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­za köp sag­bol­sun aýd­ýa­rys.